6 Bước cơ bản cực dễ chăm sóc lan hồ điệp ngay tại nhà

Lan Hồ Điệp – Sở hữu vẻ đẹp thu hút, hình dáng độc đáo và lâu tàn nên Lan Hồ Điệp luôn nằm trong nhóm những loài hoa được yêu thích nhất. Tuy nhiên, để có một chậu hoa Lan đẹp và tươi lâu, người chơi hoa cần phải lưu ý một số kỹ thuật quan trọng trong cách chăm sóc hoa Lan Hồ Điệp. Chính vì vậy, bài viết dưới đây mình xin chia sẻ cách chăm sóc Lan Hồ Điệp cực đơn giản ai cũng làm được.

Chăm sóc Lan Hồ Điệp chỉ qua vài bước cực đơn giản
Chăm sóc Lan Hồ Điệp chỉ qua vài bước cực đơn giản

Vài nét về tình hình tiêu thụ và sản xuất lan hồ điệp tại Việt Nam

Việt Nam có khí hậu thích hợp và có nhiều nguyên liệu làm giá thể tốt cho lan Hồ điệp sinh trưởng và phát triển, nhiều tiềm năng trở thành một nước sản xuất lan Hồ điệp lớn trong khu vực. Theo số liệu thống kê, tính đến nay, diện tích trồng hoa của cả nước xấp xỉ 9.000 ha.

Theo thống kê của Trung tâm Nghiên cứu Hoa, Cây cảnh (Viện Nghiên cứu Rau quả), từ năm 2008 đến nay, quy mô sản xuất lan Hồ điệp thương mại tăng lên đáng kể và dần đều qua các năm, cả về diện tích, số lượng, cũng như mức độ đầu tư: diện tích toàn miền Bắc trước năm 2005 là 1.200m2 và 23.000 cây, năm 2012 diện tích toàn miền đã tăng lên 24.100m2 và 333.000 cây. Tuy thế, lượng cung vẫn không đủ cầu và phải nhập 230.000 cây từ Trung Quốc và Đài Loan. Nhu cầu cây giống và cây lan thương mại của Việt Nam cao như vậy nhưng thực tế về phương thức sản xuất hoa lan Hồ điệp ở miền Bắc Việt Nam chủ yếu vẫn là hình thức nhập cây con, cây nhỡ và cây đã có ngồng về chờ hoa nở để tiêu thụ. Từ năm 2008-nay, hình thức nhập cây giống về để sản xuất tăng dần. Số lượng nhập cây nhỡ giảm đi nhưng số lượng nhập cây ngồng vẫn cao. Như vậy, việc sản xuất giống ở Việt nam còn rất hạn chế, không chủ động nguồn giống trong sản xuất cả về số lượng cũng như chủng loại.

Là một trong những khu vực xuất hiện nhiều loại lan quý trên thế giới, với điều kiện khí hậu, ẩm độ, nhiệt độ, cường độ ánh sáng của miền Bắc Việt Nam có nhiều điểm tương đồng so với các vùng trồng hoa lan Hồ điệp theo quy mô công nghiệp như Quảng Châu (Trung Quốc), Cao Hùng (Đài Loan). Miền Bắc Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển sản xuất lan Hồ điệp theo quy mô công nghiệp, tuy nhiên nếu trồng ở điều kiện tự nhiên lan Hồ điệp sẽ ra mầm hoa sau đợt gió mùa Đông Bắc vào khoảng tháng 10 dương lịch, cho hoa nở vào tháng 2–3 dương lịch năm sau (chậm so với Tết âm lịch 30–50 ngày), mặt khác để nở tự nhiên hoa ra không đồng đều, chỉ đạt 35,5% số cây cho hoa nở.

Theo các chuyên gia, Việt Nam được đánh giá là nước có tiềm năng lớn trong sản xuất phong lan, nhưng thực tế hiện nay là: trong khi nhu cầu hoa lan nội địa và nhu cầu xuất khẩu đang ở mức cao thì Việt Nam vẫn phải chi hàng tỷ đồng mỗi năm để nhập khẩu lan. Tìm giải pháp phát huy tiềm năng của ngành lan Việt Nam là một trong những vấn đề được quan tâm trong Đề án phát huy tiềm năng xuất khẩu rau hoa quả mà Bộ Thương mại đã và đang triển khai hiển nay.

Như vậy, cũng có thể thấy rằng lượng sản xuất lan hồ điệp rất lớn và nhu cầu lựa chọn lan hồ điệp của người dân cũng ngày càng cao. Đối với những người đam mê cây cảnh thì Lan Hồ Điệp là một thú vui không thể thiếu trong khu vườn của họ.

Lan hồ điệp thường được dùng vào những dịp gì?

Lan Hồ Điệp được lựa chọn trong những dịp biếu tặng ngày Tết hoặc chúc mừng
Lan Hồ Điệp được lựa chọn trong những dịp biếu tặng ngày Tết hoặc chúc mừng

Chính bởi sự tỉ mỉ trong cách chăm sóc mà người chơi hoa hiểu được ý nghĩa và giá trị tinh thần tuyệt vời mà Lan Hồ Điệp mang lại. Với dáng hoa đẹp, cánh hoa cân xứng, hài hòa, Lan Hồ Điệp mang ý nghĩa của sự hoàn hảo, sung túc. Vào những dịp Lễ, Tết, các gia đình thường trưng một chậu Lan Hồ Điệp trong nhà. Bởi điều này sẽ mang đến cho gia đình sự vương giả và thịnh vượng.

Đối với những ai tinh tế sẽ nhận thấy Lan Hồ Điệp là một trong những loại hoa lâu tàn. Đây là đặc điểm tượng trưng cho sự gắn kết, thắt chặt mối quan hệ. Bởi thế, trong các dịp quan trọng như thăng chức, chúc mừng sinh nhật, tân gia,… người ta thường chọn một chậu Lan Hồ Điệp. Để làm hoa chúc mừng như một món quà hoàn hảo, gửi gắm trọn vẹn bao tâm tình.

Lan Hồ Điệp thích hợp dùng để làm hoa tặng mẹ, hoa chúc mừng sinh nhật.

Lưu ý khi trồng lan hồ điệp

  • Lan Hồ Điệp không thích đọng nước trên lá qua đêm. Nếu để đọng nước trên lá như vậy lá của nó có thể bị nhiễm bệnh.
  • Hồ Điệp có thể cho bông trong điều kiện nhiệt độ dưới 65 độ F hay 18 độ C.
  • Hồ Điệp là giống lan cho bông lâu tàn nhất trong điều kiện chăm sóc lý tưởng
  • Hồ Điệp thích ẩm ướt
  • Hồ Điệp ưa được trồng trong chậu chặt khít.
  • Hồ Điệp ưa trồng trong giá thể có kích thước trung bình
  • Hồ Điệp không thích bị khô giữa hai kỳ tưới nước giống như một số loại lan khác. Một số loại lan giữa 2 lần tưới cần có 1 khoảng thời gian khô ráo.

Cách chăm sóc lan hồ điệp cực đơn giản ngay tại nhà

1.Tưới nước và độ ẩm cho lan hồ điệp

*Tưới nước:

Việc tưới nước cho cây luôn được xem là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu, đặc biệt là đối với loài hoa “khó chịu” như Lan Hồ Điệp. Đây là loài cây đơn thân, diện tích bốc hơi của bản lá khá lớn nên cần cung cấp một lượng nước đầy đủ. Thông thường, đối với hoa Lan nói chung, chỉ cần tưới nước vừa đủ ẩm. Riêng với Lan Hồ Điệp, vào mùa hè, nên tưới cho hoa khoảng 5-7 ngày/lần. Ngược lại vào mùa đông, độ ẩm cao, người trồng chỉ cần tưới khoảng 10-12 ngày/lần là đủ.

Thời gian tốt nhất để tưới nước cho hoa là buổi sáng, không nên tưới vào buổi chiều. Đồng thời, việc xem xét nhu cầu nước của cây và giá thể sử dụng cũng là một điều cần thiết. Ngày nay, người chơi hoa thường dùng giá thể là đá trân châu, vỏ cây dương xỉ, than củi. Vì nó giữ ẩm tốt. Do đó, bạn không nên tưới nước quá nhiều. Vì giá thể qúa ẩm sẽ gây thối rễ.

*Độ ẩm:

Lan Hồ Điệp là loại cây cần ẩm độ từ 50 – 80%. Nếu môi trường có độ ẩm thấp hơn, người trồng có thể dùng màn che để hạn chế sự thoát nước của cây. Hoặc bạn có thể cho thêm nước và một ít sỏi hay đá cuội vào chậu trồng lan để duy trì độ ẩm ở mức tối ưu. Trong quá trình chăm sóc, nếu thấy cây có trạng thái ủ rũ, bạn nên chuyển cây sang vị trí khác hoặc tăng/giảm số lần tưới cho hợp lý.

2.Ánh sáng và vị trí trưng hoa hồ điệp

Một trong các lưu ý quan trọng nữa trong cách chăm sóc hoa Lan đó là ánh sáng. Đây chính là nhu cầu cần thiết cho sự sinh trưởng và ra hoa của Lan Hồ Điệp. Đối với những chậu Lan mới trồng, bạn nên làm lưới che hai lớp. Vì ánh sáng mạnh sẽ gây héo lá, giảm sức sống và hạn chế khả năng ra hoa. Sau khi cây đã bắt đầu sinh trưởng tốt, bạn chỉ nên giữ lại một lớp lưới che. Để cây có đủ ánh sáng cho quang hợp. Thỉnh thoảng, bạn cũng có thể dùng vải ướt lau bụi trên lá. Vì lớp bụi có khả năng ngăn cản lá tiếp nhận ánh sáng.

Lan Hồ Điệp phát triển tốt nhất ở điều kiện ánh sáng bình thường, tránh ánh nắng trực tiếp. Các chậu Lan Hồ Điệp thường được trưng trong nhà, để nơi râm mát hoặc vị trí gần cửa sổ. Nếu thích, bạn có thể đặt hoa ngoài trời, ở ban công. Nhưng bạn cũng nên lưu ý nhiệt độ, ánh sáng để không ảnh hưởng đến chậu hoa. Nhiệt độ thích hợp cho Lan Hồ Điệp là 20 – 30oC.

3.Bổ sung chất dinh dưỡng cho hoa

Cây luôn cần được cung cấp dưỡng chất thiết yếu để ra hoa đẹp hơn
Cây luôn cần được cung cấp dưỡng chất thiết yếu để ra hoa đẹp hơn

Lan Hồ Điệp rất cần được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng. Để cây phát triển tốt và cho hoa đẹp. Việc bón phân cho cây nên tiến hành thường xuyên hơn vào mùa hè và khi cây đang trong giai đoạn tăng trưởng. Tần suất tưới từ 2 đến 3 tuần tưới phân hòa tan 1 lần. Mùa đông, cây sẽ sử dụng dưỡng chất ít hơn.

Loại phân bón với công thức ổn định như NPK 14 – 14 – 14 sẽ đem đến hiệu quả tối ưu. Bạn nên pha phân theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất cho sản phẩm hoa Lan Hồ Điệp. Riêng đối với cây đang ra hoa, bạn cần sử dụng phân có hàm lượng photpho cao hơn, như 10 – 30 – 20. Lưu ý việc tưới nước cho cây trước và sau khi bón phân là điều không thể bỏ qua. Vì nước sẽ là dung môi giúp cây hấp thụ các dưỡng chất trong phân bón.

Nếu áp dụng đầy đủ những kỹ thuật trong cách chăm sóc hoa Lan thì độ bền hoa có thể đạt từ 8 – 10 tuần, có khi lên đến 12 tuần. Thời gian thưởng hoa sẽ lâu hơn rất nhiều so với khi không có kỹ thuật chăm sóc lan đúng cách.

4.Phòng trừ sâu bệnh

Phun thuốc trừ nấm và vi khuẩn định kỳ 7 ngày/lần với liều lượng bằng ½ liều khuyến cáo trong tháng đầu. Sau đó phun theo khuyến cáo. Thường gặp các loại bệnh sau:

  •  Bệnh thối nâu: gây ra bởi vi khuẩn Pseudomonas cattleyae là bệnh phổ biến và trầm trọng nhất đối với lan Hồ điệp. Triệu chứng đầu tiên có thể nhìn thấy là trên lá có những đốm nhỏ màu vàng nhạt, sau đó vết thủng sâu hơn và biến thành màu nâu đậm sũng nước, càng ngày vết bệnh càng lan to dần.
  • Bệnh thối mềm: do vi khuẩn Erwinia carottovota và E. Chrysanthemi gây ra. Thường thấy 1/3 lá bị nhũng và ăn sâu vào gốc gây thối cả gốc.
  • Bệnh thán thư lá: vết bệnh như vòng tròn đồng tâm có màu vàng, bệnh nặng làm cho lá héo rũ. Sử dụng Score (Difennoconazole), Carbendazim,…
  • Nhện đỏ: nhện tấn công ở mặt dưới lá. Những cây bị nhện gây đỏ gây hại còi cọc và rụng lá.Trên lá xuất hiện những đốm nhỏ lõm li ti màu nâu và tạo những màng nhện. Trên phát hoa và hoa cũng cùng triệu chứng tương tự.

Thời tiết khô, ấm là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nhện. Tăng độ ẩm và độ ẩm ướt trên lá, nhiệt độ thấp có thể hạn chế sự phát triển của chúng. Nếu bị nhiễm nhẹ, chỉ cần dùng vòi nước xịt mạnh thì có thể rửa trôi, làm giảm số lượng nhện. Nên phối hợp các loại thuốc và thường xuyên thay đổi thuốc để tránh kháng thuốc. Có thể sử dụng các loại thuốc như: Ortus, Alfamite,…

  •  Rệp sáp: các loài rệp đều có đặc điểm chung là tiết ra một lớp sáp che chở cho cơ thể, lớp này hình thành nên một lớp vỏ cứng, có hình dạng, màu sắc và kích thước khác nhau. Gây hại bằng cách chích hút. Nếu bị nhiễm nặng, lá bị vàng, rụng. Khi mật số rệp sáp cao, chúng còn là tác nhân tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển. Chúng gây hại chủ yếu vào mùa nắng.

Để phòng trừ, vệ sinh cho vườn thông thoáng, cắt bỏ các cây, lá có nhiều rệp; phun nước với áp lực mạnh rửa trôi rệp sáp; thường xuyên kiểm tra vườn để phát hiện và phun thuốc diệt trừ rệp kịp thời nhất. Phòng trị rệp sáp rất có hiệu quả khi dùng thuốc bảo vệ thực vật nhóm Lân hữu cơ, Bi-58, Suprathion 40EC, Xi-men 2SC, Dầu khoáng DC-Tron Plus 98.8EC,…phun trực tiếp vào chỗ có rệp đeo bám.

5.Xử lý phân hóa mầm bệnh

Lan hồ điệp rất thu hút sâu hại như: sâu đục nụ, nhện, rệp, ốc sên. Những loài sâu hại bám vào lá cần được loại bỏ bằng nước xà phòng hoặc thuốc trừ sâu sau đó người chơi hoa nên rửa sạch lại lá bằng vải mềm.

Cây lan trồng trong chậu 12 cm được 5-6 tháng, khoảng cách giữa 2 đầu mút lá khoảng 18-20 cm, rễ ra đều xung quanh bầu là đủ tiêu chuẩn đưa vào xử lý phân hóa mầm hoa (thời gian từ khi ra ngôi đến khi đủ tiêu chuẩn đưa vào xử lý phân hóa mầm hoa là 18–20 tháng tuổi).

Có 2 cách xử lý phân hóa mầm hoa:

Cách 1: Xử lý nhân tạo

  •  Điều kiện xử lý: nhà lưới hiện đại có các thiết bị có thể điều khiển được nhiệt độ, ánh sáng.
  • Thời gian bắt đầu xử lý 1/8 (âm lịch), khi xuất hiện mầm hoa được 3–5 cm (khoảng 45–50 ngày) thì dừng lại
  • Chế độ nhiệt độ: duy trì điều kiện nhiệt độ ban ngày 23–240C (12 giờ), ban đêm 15-160C (12giờ).
  • Chế độ ánh sáng: cường độ ánh sáng ban ngày 15.000 – 20.000 lux trong thời gian 6–8 giờ/ngày.
  • Phân bón: sử dụng loại phân có NPK 6-30-30+TE, pha với tỷ lệ 1g/ lít nước, phun và tưới trước khi đưa vào xử lý 10 ngày và định kỳ 5-7 ngày 1 lần trong suốt quá trình xử lý. Bên cạnh đó bổ xung thêm B1 với tỷ lệ 2,5ml/ lít nước, 5–7 ngày phun 1 lần.

Cách 2: Xử lý trong điều kiện tự nhiên

  • Điều kiện nơi xử lý: chọn những nơi có điều kiện sinh thái mát mẻ (nhiệt độ ban đêm 15-180C, nhiệt độ ban ngày 23–250C, độ ẩm 75–80%), có số giờ chiếu sáng từ 6–10 giờ/ngày với cường độ ánh sáng trên 20.000 lux
  • Chuẩn bị nhà che: làm nhà che kiên cố hoặc nhà che tạm đảm bảo được tránh mưa, nắng trực tiếp, có giàn để cây. Làm hướng nhà và giàn che theo hướng Bắc – Nam để tận dụng được nhiều ánh sáng mặt trời.
  • Thời gian bắt đầu xử lý 1/8 (âm lịch), khi xuất hiện mầm hoa được 3–5 cm (khoảng 45–50 ngày) thì dừng lại và chuyển sang giai đoạn chăm sóc mầm hoa.
  • Chế độ ánh sáng: cường độ ánh sáng ban ngày 15.000–20.000 lux, trong khoảng 6–8 tiếng/ngày, có thể điều chỉnh bằng việc kéo và thu lưới đen.
  • Phân bón: sử dụng loại phân có NPK tỷ lệ 6-30-30+TE, 1g/ lít nước, phun và tưới trước khi đưa vào xử lý 10 ngày và định kỳ 5-7 ngày 1 lần trong suốt quá trình xử lý. Bên cạnh đó bổ xung thêm B1 với tỷ lệ 2,5ml/ lít nước, 5–7 ngày phun 1 lần.

6.Kích thích ra hoa

Kích ra hoa là bước giúp lan ra nhiều hoa và đẹp hơn
Kích ra hoa là bước giúp lan ra nhiều hoa và đẹp hơn

Hoa lan hồ điệp thường sẽ tàn sau khi nở 3 tháng. Sau khi hoa tàn, người trồng có thể điều khiển cho cây ra hoa lại bằng cách cắt bỏ toàn bộ cuống hoa, phương pháp này rất tốt nếu cuống hoa đã già và có màu nâu. Tuy nhiên, nếu cuống hoa còn màu xanh, người chơi hoa chỉ nên cắt một đốt trên cuống hoa. Đoạn cành được cắt bỏ nên có độ dài khoảng 10-12cm, điều này có thể giúp cây hình thành một cành mới trong vòng 2-3 tuần sau.

7.Thay chậu

Lan hồ điệp có thời gian sống rất dài, vì vậy người chăm cây cần thay chậu cho cây. Có hai lý do mà cây cần được thay chậu, một là cây không sinh trưởng được trong chậu đang trồng, hai là giá thể bị phân hủy và không đủ không khí để duy trì cho rễ cây phát triển tốt. Việc thay chậu có thể thực hiện một lần trong một năm hoặc hai năm, mùa thích hợp nhất để thay chậu là mùa xuân.

Rễ cây phát triển lan ra sẽ phủ lên chậu và giá thể ở trong chậu làm bịt kín các khe hở giữa các rễ, không có khoảng trống giữa giá thể và rễ cây. Điểm bắt đầu của thân cây nên được giữ một đoạn ngắn ở dưới giá thể. Sau khi thay chậu, người chăm nên giữ cây trong bóng mát và tưới nước sau 3 ngày.

Kết luận

Có thể thấy việc chăm sóc Lan Hồ Điệp không quá khó. Chỉ cần lưu ý một vài kỹ thuật nhỏ trong cách chăm sóc hoa Lan là bạn đã có một chậu Lan Hồ Điệp rực rỡ và bền lâu. Lan Hồ Điệp là giống lan có hoa lâu tàn nhất. Hiện nay lan hồ điệp được người chơi cây cảnh rất ưa thích và trồng rộng  rãi. Để cây ra hoa và hoa được tươi lâu người trồng cần chú ý tới kỹ thuật trồng và chăm sóc tương đối cầu kỳ của loài cây cảnh này.  Hi vọng bài viết sẽ giúp ích nhiều hơn cho các bạn trong việc chăm sóc Lan Hồ Điệp ngay tại nhà mình.

339 views