6 Cách mở đầu bài giảng hay gây ấn tượng thu hút học sinh

Đa phần học sinh hiện nay đều gặp phải phải tình trạng áp lực học tập và có cảm giác chán ngán mỗi lần bước vào tiết học. Làm sao để xua đi tâm lý chán chường và áp lực của các em, đồng thời thu hút các em tập trung vào bài giảng hơn? Nhiều thầy cô giải quyết vấn đề này bằng cách mở đầu bài giảng một cách thật ấn tượng và thú vị. Phần mở đầu có vai trò rất quan trọng trong tổng thể một bài giảng. Người ta thường có câu “đầu xuôi đuôi lọt”. Đồng nghĩa vậy, việc tạo ra sự hấp dẫn, động lực học tập ở đầu bài góp phần hoàn thiện và tăng hiệu quả tiết học hơn. Sau đây mình sẽ giới thiệu Qúy thầy cô cách mở đầu bài giảng và một số ví dụ.

Mở đầu bài giảng thú vị giúp học sinh tập trung
Mở đầu bài giảng thú vị giúp học sinh tập trung

Một cách thông thường và trực tiếp khi thầy cô mở đầu đó là khái quát lại kiến thức bài học trước đó, giới thiệu mối liên hệ hoặc củng cố lại kiến thức để đi vào bài tiếp theo. Bài viết sau đây, sẽ nói về nhiều cách mở đầu khác. Hy vọng bài viết này sẽ là nguồn tham khảo có ích cho Qúy thầy cô trong quá trình giảng dạy, đặc biệt là tạo mở một đầu ấn tượng trong các tiết dự giờ.

Cách 1: Mở đầu bằng một video

Học sinh thường thích và bị thu hút bởi những thứ nhiều sắc màu và sinh động. Video là một ý tưởng tuyệt vời để thu hút các em vào bài giảng. Các thầy cô sẽ bật một video, có thể là video về sinh học, hóa học, một video hài hước hoặc cảm động có chủ đề liên quan đến bài học.

Tôi còn nhớ ngày trước, cô tôi đã bật cho cả lớp xem những video vô cùng cảm động về tình yêu thương, tình cha nghĩa mẹ trước khi bắt đầu bài giảng. Trong lớp đã có rất nhiều bạn khóc, có cả những cái vỡ òa mà muốn dỗ cũng không ngăn lại được. Một video chân thực và hay chính là thứ chạm đến tâm hồn và đồng điệu tâm hồn ấy một cách nhanh chóng nhất. Cô tôi đã dùng cách đó để mở cửa trái tim chúng tôi và dạy chúng tôi bài học về Tình yêu thương, về tình cảm gia đình, về công cha nghĩa mẹ và ơn thầy.

Clip cảm động Tôi ghét mẹ tôi
Clip cảm động Tôi ghét mẹ tôi

Nếu dung lượng nội dung bài học không quá nhiều, thầy cô có thể chọn cách mở đầu bằng một video ngắn. Âm thanh, màu sắc và chuyển động có sức thu hút sự tập trung rất hiệu quả. Thêm nữa, video ấn tượng sẽ giúp các em nhớ lâu và hứng thú với bài giảng hơn.

Cách 2: Mở đầu bằng một câu chuyện

Thái độ gần gũi, giọng điệu nhẹ nhàng kể về một câu chuyện sẽ gây tò mò và giúp học sinh tập trung lắng nghe hơn. Các em sẽ chú ý xem thầy cô mình đang kể về gì, có gì lạ và hấp dẫn. Câu chuyện được dẫn dắt tự nhiên đến mức các em không hề biết câu chuyện ấy bắt đầu cho tiết học mới, báo hiệu đã đến giờ các em phải học rồi. Dưới đây, tôi sẽ ví dụ cách mở đầu bài học như sau:

Câu chuyện Newton và quả táo
Câu chuyện Newton và quả táo

Chuyện kể rằng vào một ngày thu, khi Newton đang ngồi dưới bóng râm của một cây táo trong vườn thì bất ngờ quả táo rơi xuống. Có người nói quả táo rơi trúng đầu Newton, có tài liệu bảo là quả táo rơi xuống đất. Từ việc quả táo rơi khiến Newton suy nghĩ và chiêm nghiệm: Tại sao quả táo chín lại rơi xuống đất? Tại sao không đi ngang hoặc đi lên. Phải có một sức hút gì đó kéo quả táo xuống.

Từ đó, Newton đã nghiên cứu và đưa ra Định luật vạn vật hấp dẫn. Nếu ngày ấy, quả táo không rơi đúng lúc có Newton ở đấy thì có lẽ các em sẽ không có bài học hôm nay. Nhưng dù là quả táo không rơi đúng thời điểm thì dù muộn hơn, với đầu óc thiên tài của mình, Newton vẫn đưa ra Định luật vạn vật hấp dẫn. Và hôm nay, thầy sẽ dạy các em về Định luật này thông qua bài mới: Lực hấp dẫn.

Cách 3: Mở đầu bằng một bài hát

Âm nhạc có nhiều tác dụng có ích đối với con người, cả về sức khỏe và cảm xúc. Mở đầu một tiết học không căng thẳng và áp lực thì âm nhạc là một sự lựa chọn tốt. Một số thầy bật một bài hoặc đoạn nhạc có lời. Một số thầy cô hát cho học sinh nghe khi bắt đầu tiết học mới. Câu nói: “Hôm nay, thầy/cô sẽ hát cho các con nghe một bài hát” có tính gây chú ý và tạo phấn khích rất lớn cho các con.

Ngày xưa, thầy tôi cũng nói câu nói nó. Cả lớp đã reo lên trầm trồ, hứng khởi. Thầy hát bài Sợi nhớ sợi thương. Lời hát mộc mạc, khỏe khắn: “Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây, bên nắng đốt bên mưa quây. Em dang tay, em xòe tay, chẳng thể nào xua tan mây chẳng thể nào che anh được…” Sau tràn vỗ tay kịch liệt của chúng tôi, thầy hỏi cả lớp có biết có biết tại sao Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây lại có khí hậu khác biệt không. Chúng tôi không biết. Để lý giải điều đó, thầy bắt đầu bài học địa lý mới mang tên: Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa.

Đúng thật là không ngờ lý do thầy hát cho chúng tôi nghe lại liên quan bài học đến vậy. Chúng tôi bắt đầu bài học trong tâm thế phấn khởi và ngạc nhiên. Sau đây, tôi sẽ ví dụ một mở bài khác trong môn Văn, bài giảng về tác phẩm văn học:

Để Mị nói cho mà nghe về văn học
Để Mị nói cho mà nghe về văn học

“Để Mị nói cho mà nghe. Tâm hồn này chẳng để lặng lẽ. Thương cha xót mẹ. Thôi thì mặc phận đời mình chơi vơi. Để Mị nói cho mà nghe. Tết năm nay Mị vẫn còn trẻ. Xuân đương tới rồi. Nên Mị cũng muốn đi chơi…

Không biết lớp chúng ta ai đã biết hoặc từng nghe ca khúc này rồi không? Đây là một đoạn trong bài hát Để Mị nói cho mà nghe đang được rất nhiều người thích và chia sẻ trong thời gian vừa qua. Các em có biết vì sao bài hát này lại được đón nhận nhiệt tình đến vậy không? Cô nghĩ bởi giai điệu hay, ca sĩ hát hay và MV đầu tư mà trong đó, một phần không kém phần quan trọng, đó là lời bài hát.

Lời bài hát, nội dung ca khúc rất gần gũi với những ai đã từng ngồi trên ghế nhà trường và được thầy cô kể về các tác phẩm văn học. Có thể nói, đó là một đoạn ký ức khó quên của tuổi học trò, chìm trong lãng quên vô tình được đánh thức. Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng điểm đoạn ký ức đó của bao người, cũng là bắt đầu đoạn kiến thức mới cho các em qua bài học: Vợ chồng A Phủ của nhà văn Tô Hoài”.

Cách 4: Mở đầu bằng một hình ảnh thú vị

Cũng giống như video, hình ảnh ấn tượng sẽ tạo sự tập trung cho các em. Nếu nội dung bài giảng khá dài, thay vì sử dụng video chiếm nhiều thời gian hơn, thầy cô có thể dùng hình ảnh. Hiện nay nguồn hình ảnh khá đa dạng và phong phú. Riêng tôi, tôi thích chọn những hình ảnh gần gũi với các em, những hình ảnh thú vị. Sau đây, tôi sẽ ví dụ cách mở đầu một bài giảng môn Sinh: Ứng động.

Tạo hình Pokemon từ cây nắp ấm
Tạo hình Pokemon từ cây nắp ấm

Các em đã từng nghe qua một loài cây biết ăn thịt chưa? Đây là hình ảnh cây nắp ấm, loại cây quen thuộc trong bộ phim hoạt hình Pokemon, trong game và trong nhiều bộ phim thám hiểm khác. Có thể trước đây một số bạn đã từng nhầm tưởng đây là một loài động vật bởi cơ chế bắt mồi của nó. Vậy các em có bao giờ thắc mắc tại sao một loài thực vật mà lại có cơ chế đặc biệt như vậy không? Để trả lời câu hỏi này, hôm nay, chúng ta sẽ đi vào bài học mới mang tên: Ứng động.

Cách 5: Mở đầu bằng vận động

Sau khi vừa kết thúc một tiếp học, đa phần các em học sinh khá mệt mỏi và chán. Thầy cô mới sẽ bước vào lớp và tiếp tục mang đến cho các em một nguồn kiến thức khác trong khi não các em thì muốn “bão hòa và đình công”. Vậy làm sao để xua tan tình trạng “lờ đờ mệt mỏi” này bằng một mở đầu thú vị?

Vận động vui vẻ trước buổi học
Vận động vui vẻ trước buổi học

“Mời cả lớp đứng lên. Bước sang trái một bước, bước lên trên một bước, giơ tay trái lên, giơ tay phải lên, để tay xuống. Các em đi sang phải hai bước. Cả lớp ngồi xuống”. Một yêu cầu vận động được đưa ra trong lớp học gây cảm giác tò mò. Có vẻ không liên quan gì đến bài học mới nhưng yêu cầu vận động này đưa ra đều có mục đích. Đấy là giúp các em được vận động, máu lưu thông hơn thay vì chỉ ngồi một chỗ, đồng thời hỗ trợ các em lấy lại tinh thần sau một tiết học dài tiếp thu kiến thức. Vận động kích thích sự tỉnh táo và khi đủ tỉnh táo và năng lượng, bài học mới cũng được tiếp thu tốt hơn.

Cách 6: Mở đầu bằng một trò chơi

Cách mở đầu này không quá xa lạ đối với nhiều thầy cô. Một trò chơi ôn lại bài cũ, liên quan bài mới và mang tính tập thể sẽ có tác dụng lan tỏa năng lượng buổi đầu tiết học. Tùy vào từng môn và từng bài, các thầy cô tổ chức đa dạng các trò chơi. Một số trò chơi như: thi nhau liệt kê tên, tính năng, tính chất, từ ngữ; thi nhau đối đáp, nối chữ; trò chơi đoán từ khóa. Trò chơi khá đa dạng và thỏa sức sáng tạo cho Qúy thầy cô.

Vừa chơi vừa học giúp các con phát triển tốt
Vừa chơi vừa học giúp các con phát triển tốt

Một mở đầu ấn tượng không chỉ giúp các thầy cô ghi điểm trong tiết dự giờ, trong thi đua khen thưởng mà còn có tác dụng giúp các em ham học và học tốt hơn. Sự ấn tượng, thú vị, kỳ lạ bao giờ cũng dễ dàng để lại dấu ấn sâu sắc trong trí nhớ con người. Sự vật, hiện tượng, kiến thức một lần nữa rất gần gũi, rất đời thường đến với các em học sinh một cách tự nhiên và sâu sắc. Hy vọng, qua bài viết này, các thầy cô sẽ có thêm nhiều ý tưởng hay phục vụ cho quá trình giảng dạy, cho sự nghiệp trồng người. Trên đây, chỉ là sườn và một số gợi ý, Qúy thầy cô có thể thỏa sức sáng tạo dựa trên những gợi ý đó để một buổi học đạt chất lượng và hiệu quả tốt nhất.

429 views