Cách chăm sóc cây sen đá cho cây luôn xanh tốt

Nhắc đến những loài cây kiên cường, luôn vươn mình lên để sống trong những thời tiết khắc nghiệt của thời tiết, người ra thường hay nghĩ đến cây xương rồng. Nhưng không chỉ có cây xương rồng mới có “bản lĩnh” khiến người khác khâm phục như vậy, cây hoa sen đá cũng là một trong những loài cây kiên cường không kém khi nó rất dễ sống, dễ trồng và chăm sóc đơn giản. Có nhiều người nói rằng, sen đá còn biểu hiện sự son sắt, thủy chung và vĩnh cửu đẹp đẽ trong cả  tình bạn và tình yêu. Trong nhà có sở hữu một vài chậu sen đá trên bậu cửa sổ hay ở ban công, lan can sẽ tô điểm thêm cho ngôi nhà hay phòng làm việc những màu sắc trẻ trung, độc đáo phải không nào? Sau đây mình sẽ chia sẽ với các bạn một số thông tin khi trồng sen đá để bạn có thể nuôi dưỡng cây một cách tốt nhất.

cây sen đá
cây sen đá

Giới thiệu chung về cây sen đá

Sen đá là loài cây ưa nắng, thường sống ở các vùng đất khô cằn, thiếu chất dinh dưỡng và khô nóng như sa mạc, vùng núi đá. Sen đá do có phần thân và lá dày để trữ nước, lá cây hoa đá này thường dày và mọng chính là để tích nước duy tri sự sống qua những ngày hạn kéo dài – một đặc trưng của thực vật ở vùng có khí hậu khô cằn, nhiệt độ cao và trữ lượng mưa thấp khiến cây phải trữ nước để có thể tồn tại trong thời gian dài. Có khoảng hơn 100 loài họ sen đá khác nhau, trong đó hơn 90% phân bố chủ yếu ở châu Mỹ, châu Úc và vùng có khí hậu nhiệt đới như châu Phi.

Sen đá là cây thân cỏ, nhiều nước, xanh quanh năm. Thân cây co ngắn lại, mọc rất nhiều rễ sinh khí dạng sợi dài, màu xám xanh, dày và nhiều nước, hình trứng ngược, đỉnh lá tròn, hơi có quầng màu tím, bề mặt có phấn trắng, đám lá mọc trên thân có dạng hoa sen.

Tại Việt Nam, sen đá rất được ưa chuộng bởi đây là loại cây đẹp có thể làm cảnh và có kỹ thuật trồng khá khó và đòi hỏi phải có chuyên môn, khéo léo. Sen đá có thể kết hợp với rất nhiều loại vật liệu khác nhau để trở thành vật trang trí trong nhà.

Điều kiện môi trường để trồng cây sen đá

  • Ánh sáng
    Sen đá và các loại thực vật mọng nước khác đa phần đều có đặc tính giống nhau như ưa nắng, chịu hạn tốt. Ưa nắng tức là chúng thích tiếp xúc với ánh nắng mỗi ngày và không thích bóng râm. Cũng như hầu hết các loại cây mọng nước, sen đá cần nhiều ánh sáng, thường ít nhất 6-8 giờ ngoài nắng 1 ngày. Sen đá cần ánh sáng để phát triển, nếu để trong phòng thì 2 ngày phải mang ra phơi sáng một lần để cây tránh bị rụng lá.
  • Nước
    Vì là cây chịu hạn tốt do thân trữ nước nên chúng sẽ không cần tưới nhiều nước và thường xuyên như các loại cây khác. Sen đá là loài ưa nóng, khô. Tùy thuộc vào điều kiện thời tiết, chỉ nên tưới đủ ẩm để tránh thối rễ và lá, không để nước đọng lại trên lá.
  • Đất trồng
    Chậu hoa sen đá chủ yếu cần loại đất có khả năng thoát nước tốt, có thể dùng hỗn hợp tro trấu trộn với phân bò với tỉ lệ 1:1. Cũng có thể dùng hỗn hợp các thành phần: tro, đất pha cát, phân bò. Hoặc đơn giản hơn có thể trộn cát, sỏi, đất pha cát và phân. Điều quan trọng là hỗn hợp đất này cần thoát nước tốt để không gây ngập úng cây.
  • Dinh dưỡng
    Sen đá cũng như xương rồng không cần quá nhiều chất dinh dưỡng. Các bạn có thể bổ sung thêm cho chậu hoa sen đá phân bò, phân dê hoặc các loại phân tan chậm, phân bón qua lá hàng tháng. Để cây sinh trưởng và phát triển tốt, mỗi năm nên thay đất cho cây 1-2 lần. Nở hoa vào tháng 4 đến tháng 6, cuống hoa nhú ra từ trong đám lá, hoa sắp xếp giống hình cây dù, cả cây giống như được tạo thành bởi rất nhiều miếng ngọc thạch, thường được trang trí trên bệ cửa sổ, trên bàn để xanh hóa căn phòng.

Cách nhân giống cây sen đá

Sen đá ngoại trừ một số loài phải nhân giống bằng cây con, còn lại có thể nhân giống bằng lá, có 6 cách nhân giống: Nhân giống bằng mô, nhân giống bằng hạt, nhân giống bằng lá, nhân giống bằng cây con, nhân giống bằng cành và nhân giống bằng gốc. Khi cây sen đá cao lên do thiếu nắng, ta cắt phần ngọn rồi lấy lá ở dưới ngọn và để nơi thoáng mát, để khô chỗ đã cắt rồi cắm xuống đất, còn thân thì lấy hết lá đã phát triển đem nhân giống,phần thân sẽ tự lên cây mới.

Để có 1 cây sen đá giống, rất đơn giản, chúng không cần cầu kỳ như những cây khác, chỉ cần lấy 1 cái lá của cây (chọn loại lá bánh tẻ hoặc hơi già 1 chút), chọn những lá ở bên dưới và nhân giống, ta ngắt lá ra ngoài. Sau đó để lá ở nơi cát ẩm hoặc đất ẩm, hoặc những nơi có bóng mát và một chút độ ẩm. Sau khoảng 1-2 tuần từ cuống lá sẽ mọc lên những mầm trồi. Khi đó có thể mang lá đã nảy mầm đi trồng, những người trồng hoa phải hết sức cẩn thận với những mầm này vì chúng rất dễ bị gãy, để cho an toàn thì nên để khoảng 1-2 tháng chờ cho mầm đã thành cây cứng lúc đó đem trồng sẽ an toàn hơn. Lưu ý, không nên tưới nước trực tiếp lên lá, sau vài tuần hoặc vài tháng, lá sẽ ra rễ và mầm nhú lên. Những cách nhân giống còn lại thì đòi hỏi kĩ thuật cao và tỉ lệ sống rất ít.

nhân giống cây sen đá
nhân giống cây sen đá

Cách chăm sóc cây sen đá

  • Nhiệt độ, ánh sáng
    Sen đá là một loại hoa ưa mát. Nhiệt độ tốt nhất để trồng sen đá là từ 15 đến 35 độ. Hầu hết sen đá đều cần ánh sáng để phát triển. Các bạn có thể đặt chậu hoa sen đá ở nơi có ánh sáng trực tiếp. Tốt nhất nên che giàn 30% cho sen đá phát triển tốt. Tuy nhiên nếu nhà bạn không có đủ không gian để đặt chậu hoa thì có thể sử dụng chậu hoa Greenbo để trồng trên ban công và lan can. Với thiết kế đặc biệt có thể đặt trên ban công, lan can hay bất cứ tay vịn cầu thang nào sẽ là một điếm nhấn cho ngôi nhà bạn.
    Nếu bạn đặt chậu hoa Greenbo ở văn phòng làm việc hay nơi ít nắng thì cần đem chậu sen đá ra 2 ngày một lần để cây phát triển tốt. Nên quan sát thường xuyên để biết cây có bị thiếu nắng không.Biểu hiện của việc thiếu nắng là lá cây rủ xuống và nhạt màu đi.
  • Tưới nước
    Chỉ nên dùng nước máy hoặc nước giếng thông thường để tưới cho sen đá. Tưới nước cho ngấm đủ xuống rễ cây khoảng ¾ chậu hoa, không nên để nước đọng lại trên lá sen nếu các bạn để cây nơi nhiệt độ thấp dễ gây úng lá. Tùy thuộc vào thời tiết có thể tưới 2-4 lần\ngày nếu thời tiết khô. Những ngày mưa hoặc thời tiết mát mẻ chỉ cần tưới 1-2 lần /tuần. Lượng nước tưới nhiều hay ít cũng tùy thuộc vào loại đất trồng. Đất thịt như đất phù sa, đất mùn thì khả năng giữ nước tốt, thoát nước kém nên chỉ cần tưới nước 3-4 ngày một lần.

Những sai lầm hay gặp phải khi trồng sen đá

Việt nam là một nước vùng cận xích đạo, nóng ẩm và mưa nhiều vì thế thảm thực vật tự nhiên cũng như cách thức trồng và chăm sóc cây ăn sâu vào tiềm thức, điều này vô hình chung tạo ra những sai lầm nghiêm trọng khi áp dụng vào chăm sóc cây sen đá.

  1. Chọn sai loại sen đá
sen đá kim cương
                                                                                         sen đá kim cương

Bởi sen đá có rất nhiều loại đa dạng. Tuy nhiên, khả năng chịu nắng nóng, hay khô hạn của mỗi loại sen đá cũng có ít nhiều sự khác biệt, nguyên do chúng có nguồn gốc từ những vùng khí hậu khác nhau trên Trái Đất. Như một số loại hạt giống sen đá nhập từ Châu Âu, Mỹ, Nga, Nhật hay Đà Lạt… có đặc thù sinh học riêng của vùng lạnh, khô hoặc nắng không gay gắt như vùng xích đạo thì cần chế độ chăm sóc đặc biệt mới co thể sống được. Đây gọi chung là những loài “sen đá đỏng đảnh” chỉ dành cho dân chơi sen đá lâu năm, nhiều kinh nghiệm và kiến thức mới dám trồng.
Đối với những bạn mới trồng loại cây này, chúng ta nên chọn những loại khoẻ, chịu nóng tốt để thích nghi với khí hậu nơi bạn đang sống, điển hình là trồng sen đá ở Hà Nội và TP.HCM. Nhìn chung, những loại thân nhỏ, mỏng và mềm, màu sắc sặc sỡ, nhiều phấn… thường là những loại rất đỏng đảnh vì khả năng chịu nắng nóng rất kém. Khi ở khí hậu Đà Lạt mát mẻ, các loại này có thể thích nghi được và phát triển tốt, nhưng khi mang nó về những nơi nắng nóng, cây dễ bị sốc nhiệt mà chết do không thích nghi được với khí hậu quá khắc nghiệt.
Một số loại sen đá mà những người mới trồng có thể tham khảo vì nó khá phù hợp với khí hậu Việt Nam, phổ biến và dễ trồng như sen đá nâu, sen nhung viền đen, sen móng rồng sao biển, sen phật bà,…

2. Trồng sen đá trong nhà

Hầu hết các loại sen đá đều có thể sống được trong nhà, nhưng có một số ít khác thì không! Những cây sen đá được trồng trong nhà thường hấp thụ ít ánh sáng nên chậm tăng trưởng. Những loại cây trưng trong nhà có tỉ lệ sống cao như Haworthia fasciata (sen móng rồng), Sansevieria trifasciata (lưỡi hổ). Nhiều loại thực vật thuộc họ mọng nước cũng được trồng nhiều là Mammillaria gracilis fragilis (xương rồng trứng). Hầu như các loại sen đá thông dụng không cần chăm sóc vẩn có thể sống tốt trong nhiều tuần liền.

Nếu muốn trồng sen đá trong nhà, bạn nên chọn những loại yêu cầu ánh nắng ít, tuy nhiên vẫn nên đem cây ra ngoài phơi nắng thường xuyên để giúp cây luôn đẹp và khoẻ. Tránh những trường hợp vừa trồng chậu không có lỗ, vừa trồng đất không thoáng khí, vừa trải cát lên mặt đất, đồng thời còn kết hợp trồng sen đá với các loại cây khác và đặt trong nhà sẽ khiến cây dễ chết

3. Chậu trồng không có lỗ thoát nước, chậu bằng sứ, thủy tinh hay nhựa
Cây sen đá phải được trồng trong chậu có lỗ thoát nước. Nếu không, rễ cây nhanh chóng bị úng thối nếu đất quá ẩm ướt (hoặc là khoan thêm lỗ cho những chậu chưa có lỗ thoát).

chậu dành cho sen đá
chậu dành cho sen đá

Chậu trồng bằng sành, thủy tinh, sắt hay nhựa cũng không thích hợp cho sen đá. Chậu trồng bằng đất nung, bằng gỗ mộc là tốt nhất vì bản thân chất liệu đất nung hay gỗ đều có khả năng hút nước cao giúp thoát nước nhanh chóng cho cây.

4. Chọn sai loại đất trồng cho sen đá

Sen đá sẽ thối và chết nếu để chúng trong đất ẩm ướt quá lâu. Khi bạn mua cây từ những cửa hàng, có khả năng chúng được trồng trong đất chứa nhiều nước và ẩm ướt suốt thời gian dài. Thay vì giữ lại loại đất này, bạn phải mạnh dạn thay hoàn toàn đất trồng mới thoát nước tốt hơn. VD: công thức trộn đất cơ bản là: 45% đá perlite nhỏ + 45% đá nham thạch nhỏ + 10% phân bò đã ủ hoại. Đá perlite, đá nham thạch, xỉ than tổ ong, than củi là những loại giá thể không thể thiếu khi trộn đất trồng sen đá, vì nó có khả năng hút nước nhanh, tạo thông thoáng và chống lụt cho sen đá rất tốt.

5. Không đủ ánh sáng cho cây
Hầu như các loại sen đá đều cần đủ ánh sáng để duy trì màu sắc và hình dáng của chúng. Khi trồng sen đá trong nhà, bạn nên đặt chậu cây ở hướng Nam kế cửa sổ để nhận đủ nắng cả ngày. Việc thiếu nắng không chỉ khiến cây không đẹp mà còn khiến đất lâu khô và cây dễ bị úng. Ngoài việc bị thiếu nắng thì cây cũng có thể bị thừa nắng. Biểu hiện thừa nắng đó là lá cây sẽ ngã vàng, và vàng rụng lá liên tục.

Vậy phơi nắng thế nào và bao nhiêu là đủ?
Trong phần này chúng mình sẽ chia cây thành những nhóm có nhu cầu nắng tương đồng nhau. Và lưu ý một điều là phơi nắng trong hướng dẫn này là nắng trực tiếp, không phải hanh nắng.

  • Sen nâu, sen dù, xương rồng: đây là các loại có nhu cầu nắng rất cao, do đó có thể phơi nắng nguyên buổi sáng đến trước 12h (giai đoạn mới đem cây về). Sau một thời gian cây đã ổn định và cứng cáp có thể phơi nắng nguyên ngày.
  • Sen thái, sen đất xanh, sen hồng phấn, hoa hồng trắng, thược dược, sen phật bà, cỏ ngọc, ống điếu: Các loại này thường phơi nắng với thời gian bằng nhau. Thời gian phơi nắng là khoản tầm 3 tiếng buổi sáng (trước 10h). (Có thể thay nắng buổi sáng bằng nắng chiều đối với bạn nào không có thời gian vào buổi sáng, chỉ tránh phơi nắng vào giữa trưa 12h-3h vì lúc này nắng quá gắt, cây dễ bị tổn thương). Nếu thấy cây vẫn có biểu hiện thiếu nắng thì có thể phơi nắng nhiều hơn cho cây một chút, nhưng chỉ nên tăng nắng khi cây đã ổn định và quen với môi trường trồng mới.
  • Móng rồng, sen ngọc, dạ quang, sen guốc: Đây là 2 loại có nhu cầu nắng ít thường được phơi nắng khoản 1 tiếng buổi sáng (nắng trước 8h). Loại này phơi nắng quá nhiều cũng có thể khiến cây bị ốm và sậm màu. Ngoài ra móng rồng có một cách chăm sóc được áp dụng và cây phát triển rất tốt là mỗi tuần phơi nắng 1 ngày, nhưng các ngày còn lại vẫn để cây nơi có ánh sáng.

6. Tưới quá nhiều nước cho cây

Khi trồng cây sen đá, rất nhiều người đã gặp phải sai lầm là việc tưới quá nhiều nước sẽ dẫn đến cây chết rất rất nhanh. Nếu bạn tưới nước mỗi ngày như những cây trồng khác, chỉ trong vòng 1 tuần cây sẽ úng và chết từ gốc chết lên. Nếu bạn quên tưới một tháng cây vẫn sống khá tốt, thậm chí rất tốt nếu không khí có độ ẩm đảm bảo.

“Tưới từng nào nước thì đủ?” là câu hỏi mà bất kì ai chơi sen đá cũng đã đều tự hỏi. Như các bạn cũng đã biết, thực vật mọng nước rất đa dạng, mỗi loại sẽ yêu cầu lượng nước khác nhau, do chúng có xuất xứ từ những vùng khí hậu khác nhau trên thế giới. Có những loại có thể chịu khô hạn trong suốt hàng tháng trời, nhưng có những loại chỉ chịu được vài tuần hay đôi khi vài ngày.

Gợi ý cách tưới
Sen đá không ưa nước vì thế các bạn nên hạn chế tưới nước, thường thì khi nào đất thật khô chúng ta mới bắt đầu cần tưới nước. Cách đơn giản nhất là dùng một khay/dĩa/tô/chén hoặc bất cứ thứ gì có thể đựng nước, cho nhiều nước và thấp hơn chiều cao của chậu. Sau đó đặt chậu cây đã khô đất vào, để đó khoảng 10-15′ sau khi thấy bề mặt đất đã ướt thì nước đã thấm đều vào đất, sau đó lấy cây ra. (Lúc này bạn không cần phải canh, để đó hơn 10-15′ cũng không sao, đừng để nguyên ngày là được).

Không tưới vào buổi trưa hoặc đầu chiều lúc thời tiết nồm hay nắng nóng gắt, thời gian tưới lý tưởng là vào buổi sáng

Tránh không tưới trực tiếp vào phần lá hay thân sen đá. Không dùng bình xịt hay máy phun sương để tưới bởi vì nếu nước đọng lên lá dễ khiến cây bị úng (tuy nhiên có một số loại sen đá vẫn có thể tưới lên lá bình thường như: các dòng sedum, sen thơm (nhất mạt hương). Nếu lỡ để nước dính lên lá nên thổi cho nước rơi ra hoặc để quạt gió cho cây khô, nên tưới cây vào buổi sáng giúp cây mau khô hơn.

Trên đây là tất cả những thông tin khá chi tiết mình muốn chia sẻ về cây sen đá. Mong rằng những thông tin này sẽ có ích đối với tất cả các bạn đã và đang có ý định trồng cây sen đá. Cây sen đá rất dễ trồng và không mất nhiều công sức, cũng như giá thành rất sinh viên nhưng nếu chăm sóc cây sai những điều cơ bản thì nó sẽ rất dễ chết. Vậy nên hãy tìm hiểu thật kĩ và chăm sóc cây thật cẩn thận nhé!

769 views