Mách bạn cách trồng và chăm sóc lan hồ điệp đúng cách

Hoa lan, đặc biệt là hoa lan hồ điệp là loại hoa có hoa tươi lâu. Hiện nay lan hồ điệp được người chơi cây cảnh, đặc biệt là những người thích chơi hoa lan rất ưa thích và trồng rộng rãi. Để cây phát triển bình thường, ra hoa và hoa được tươi lâu người trồng cần chú ý tới kỹ thuật trồng hoa lan hồ điệp và cách chăm sóc tương đối cầu kỳ của hoa này.

Lan hồ điệp thường được trồng trong chậu
Lan hồ điệp thường được trồng trong chậu

Hưỡng dẫn kỹ thuật trồng hoa lan hồ điệp

Hoa lan được mệnh danh là loài hoa của rừng núi, loài hoa mang nét tự nhiên với nhiều màu sắc, các cây hoa lan mọc chủ yếu ở trên rừng, được con người biết đến và mang chúng về nuôi, trồng rộng rãi hơn. Loài hoa hoang dã này có kỹ thuật trồng cấy và chăm sóc không quá khó như nhiều người vẫn hay nghĩ.

Lan hồ điệp ( loại hoa này có tên khoa học là Phalaenopsis), là loài hoa thuộc họ lớn nhất trong vương quốc các loài cây, họ lan Orchid Orchidaceae, có nguồn gốc từ Đông Nam Á, Philippines và Australia.

Những loài cây này thường bám chặt vào thân cây (cây thân gỗ) ở trong rừng sâu hoặc bám vào các tảng đá. Chúng có lá to, rộng, mọng nước và cuống hoa uốn cong mang nhiều hoa. Thông thường, một cây lan hồ điệp sẽ có từ 5 đến 10 lá và nhiều rễ có màu trắng.

Một số hoa lan hồ điệp có cuống hoa mang những hoa tròn to. Hoa lan hồ điệp  có nhiều màu sắc vô cùng đa dạng và sặc sỡ gồm: màu trắng, hồng, vàng hoặc cánh hoa có sự pha trộn các sọc, viền hay đốm giữa các màu khác nhau. Ngoài những loài này, một số lớn giống hoa lai có khả năng thích nghi cao trong điều kiện nhân tạo so với sinh sống trong môi trường tự nhiên.

Một yếu tố cần biết về lan hồ điệp là: trong điều kiện nhân tạo, thời gian hoa tàn là 3 tháng (ở điều kiện này hoa tàn nhanh hơn). Một số loài khác và giống lai có thời gian tươi kéo dài hơn. Một số giống lai có thể ra hoa quanh năm. Mùa lan bắt đầu nở hoa từ tháng 12 đến cuối tháng 5 hàng năm.

Lan hồ điệp có nhiều hình dáng, màu sắc và kích cỡ khác nhau. Người trồng có thể đặt cây vào chậu riêng hoặc bỏ nhiều cây chung vào một chậu, tùy theo kích thước của cây và chậu. Chậu thông thường có thể chứa được nhiều cây và cây luôn cho hoa hằng năm nếu được chăm sóc tử tế.

Một số yêu cầu để cây phát triển tốt

  • Yêu cầu về ánh sáng và nhiệt độ

Lan hồ điệp là cây cần ánh sáng để phát triển tốt. Trong nhà, loài cây này nên đặt ở vị trí gần cửa sổ có ánh sáng nhưng nên tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp, đặc biệt là ánh sáng gay gắt lúc trưa và đầu giờ chiều, hay bạn có thể đặt cây ở ban công.

Người chơi hoa có thể cho đèn chiếu sáng nhân tạo cho cây. Các đèn chiếu sáng nên đặt ở phía trên của cây và nên chiếu ít nhất 12 đến 16 giờ mỗi ngày. Trường hợp ở trong nhà kính, cây nên được che bằng tấm vải, nhất là trong mùa hè để tránh nắng gắt ảnh hưởng tới sự phát triển của cây.

Lan Hồ điệp có mức nhiệt độ thích hợp để phát triển vào ban ngày là 18-29 độ C và nhiệt độ ban đêm là 13-18 độC. Vào mùa thu, nên duy trì mức nhiệt độ thích hợp cho cây là dưới 16 độ C liên tục trong 3 tuần khi cụm hoa bắt đầu xuất hiện. Thông thường, sự thay đổi bất thường về nhiệt độ và độ ẩm có thể là nguyên nhân làm rụng nụ, ảnh hưởng tới sức khỏe của cây.

  • Đảm bảo độ ẩm và tưới nước cho cây

Lan hồ điệp cần mức độ ẩm thích hợp từ 50 đến 80% . Nếu độ ở môi trường có độ ẩm thấp hơn, người trồng hoa lan hồ điệp có thể dùng màn che để hạn chế cây thoát hơi nước. Một biện pháp để đề phòng khác là giữ cây ở trong chậu có chứa sỏi hay đá cuội và nước. Người chơi hoa phải đảm bảo hoa lan hồ điệp phải luôn ở trên sỏi, đá cuội và không chạm vào nước (vì chạm vào nước dễ gây đến chết cây). Việc tưới nước cho hoa rất quan trọng và người chăm sóc nên thực hiện một cách cẩn thận.

Vào mùa hè, lượng nước cần cung cấp cho cây cao hơn, cây cần được tưới khoảng 2 đến 3 ngày một lần. Ngược lại vào mùa đông, người chơi hoa chỉ cần tưới khoảng 10 ngày một lần. Thời gian tốt nhất để tưới nước là vào buổi trưa vì lá cây sẽ khô cho tới tối. Nước dính lại trên lá có thể khiến cho lá bị thối, vì thế cách tốt nhất là người trồng nên tưới nước cho cây một lượng nước phù hợp với từng mùa, đồng thời cũng xem xét nhu cầu nước và giá thể sử dụng (giá thể thường được sử dụng là vỏ cây, đá trân châu, vỏ cây dương xỉ, than củi hay xơ dừa).

  • Phân bón và thuốc trừ sâu

Để cây sinh trưởng và phát triển tốt, bạn cần chú ý tới việc cung cấp dưỡng chất cho cây bằng việc bón phân. Việc bón phân cho cây nên được tiến hành thường xuyên vào mùa hè và khi cây đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh. Trong mùa đông, cây sẽ sử dụng chất hữu cơ ít hơn, nên việc bón phân cũng được giảm.

Người chăm cây cần tưới nước cho cây đầy đủ trước khi thực hiện  công đoạn bón phân. Loại phân bón với công thức ổn định như NPK 14-14-14 là tốt nhất cho sự phát triển của cây. Đối với những cây lan hồ điệp đang ra hoa cần được sử dụng phân công thức có hàm lượng photpho cao hơn. (10-30-20%).

Lan hồ điệp với màu sắc sặc sỡ rất thu hút sâu hại như: sâu đục nụ, nhện, rệp, ốc sên…. Những loài sâu hại bám vào lá cây cần được loại bỏ bằng nước xà phòng hoặc thuốc trừ sâu, sau đó người chơi hoa nên rửa sạch lại lá cây bằng một miếng vải mềm.

  • Kích thích ra hoa

Hoa lan hồ điệp thường sẽ tàn trong vòng 3 tháng. Sau khi hoa tàn, người trồng có thể điều khiển cho cây ra hoa lại bằng cách cắt bỏ toàn bộ phần cuống hoa, phương pháp này rất tốt nếu cuống hoa đã già và có màu nâu. Tuy nhiên, nếu cuống hoa còn màu xanh, người chơi hoa chỉ nên cắt một đốt ở trên cuống hoa. Đoạn cành được cắt bỏ nên có độ dài từ 10 đến 12cm, điều này có thể giúp cây hình thành một cành mới trong vòng 2 đến 3 tuần sau.

Thay chậu cho hoa

Lan hồ điệp có thời gian sống khá dài, vì vậy người chăm cây cần thay chậu cho cây theo định kì. Có hai lý do mà bạn nên thay chậu cho cây, một là cây không sinh trưởng được trong chậu đang trồng, hai là giá thể bị phân hủy và không đủ không khí để duy trì cho sự phát triển của rễ cây. Mùa thích hợp để thay chậu là mùa thu, bạn có thể thay chậu 1 năm 1 lần hoặc 2 năm một lần tùy theo việc bạn theo dõi các giá thể còn đủ cung cấp dưỡng chất, giúp cây phát triển hay không.

Rễ cây lan hồ điệp phát triển sẽ phủ lên chậu và giá thể ở trong chậu làm bịt kín các khe hở giữa các rễ cây, dẫn đến tình trạng không có khoảng trống giữa giá thể và rễ cây. Điểm bắt đầu của thân cây nên được giữ một đoạn ngắn ở dưới giá thể. Sau khi thay chậu, người chăm nên giữ cây trong bóng mát, bát đầu tưới nước sau 3 ngày.

Phương pháp chăm sóc lan hồ điệp sau Tết

Sau mỗi dịp Tết, cũng như các hoa khác, hoa lan hồ điệp khi đa phần hoa trên các cần lan đã tàn, muốn cho cây sống sót và nhanh phục hồi, ta nên dỡ chậu lan ra thành từng cây một để trồng và dễ dàng hơn cho việc chăm sóc.

Các cây lan hồ điệp được trưng bày mỗi dịp Tết thường ghép vào các chậu lớn tạo nên những giò lan đẹp rực rỡ. Tuy nhiên, sau Tết, do các gia đình bận rộn nên thường quên hoặc chăm sóc lan không được chu đáo, vì thế phần lớn lan bị chết hoặc phát triển kém, có thể lụi dần do người chơi không mấy quan tâm đến hoặc chưa biết chăm sóc cây hoa ra sao sau khi hoa lan đã tàn.

Lúc này, bạn nên dùng kéo cắt bỏ phần ngồng hoa, cách mắt ngủ cuối cùng trên cần hoa khoảng 3cm. Bạn không nên cắt sát cần cuống lan điều này dễ làm dập gãy lá và dễ bị thối lan vào thân cây. Chỗ mắt ngủ còn lại trên cần hoa có khả năng cho ra cây con, dùng bông y tế chấm ít thuốc atonic đặt vào chỗ mắt ngủ khoảng một tuần rồi mở ra, sau 1 đến 2 tháng cây lan hồ điệp có khả năng ra cây con.

2lan Ho Diep
Hoa lan hồ điệp

Một số bệnh và cách xử lý

Đối với các lá hoa bị bệnh ít, tỷ lệ vàng úa chưa quá 1/3 lá thì ta cố gắng giữ lá đó bằng cách dùng dao lam hoặc dao thật sắc khoét bỏ phần bị lá bị hỏng.

Khi quá nhiều lá bị bệnh, đồng thời mặt sau lá có dấu hiệu nấm, nhện loang rộng nên cắt bỏ hoàn toàn lá đang mang bệnh, tránh lây lan sang các lá khác.Tiếp theo, xử lý phần gốc và rễ: Người trồng nên quan sát phần rễ cây. Đa phần các cây hồ điệp trồng công nghiệp bằng rêu nước, dịp Tết do người nhà vườn hoặc người chơi tưới nước nhiều, do vận chuyển, cắm que sắt uốn hoa làm cho rễ cây bị thối rất nhiều. Ta cần rút bỏ bầu nhựa.

Trường hợp rễ cây vẫn còn tươi xanh, thối ít thì bạn nên cố gắng giữ nguyên cả bầu của cây, dùng kéo sạch cắt bỏ tất cả các rễ thối, giữ lại những rễ vẫn còn tươi xanh. Bôi vôi, hoặc sơn móng tay, hoặc thuốc làm liền da cây, hoặc keo 502 vào tất cả các vết cắt đặt nguyên bầu cây vào chậu, dùng dây cố định chặt gốc cây lan.

Nếu rễ cây bị hỏng nhiều, bạn tiến hành cắt bỏ đi các rễ bị thối hoặc dập gãy. Bôi vôi, keo vào vết cắt, bỏ ít xốp vào đáy chậu cây. Cây bị cắt gần như hết rễ nên rất khó đứng vững trong chậu. Để cây được đứng vững bạn nên dùng một thỏi xốp hình chữ nhật, đặt vào khu vực chính giữa gốc cây, rồi đặt cây lên cục xốp đó. Buộc dây vào gốc cây và buộc cố định chắc chắn sang hai bên không cho cây bị lung lay khi cầm chậu.

Sau khi cắt rễ cây và cố định được cây, bạn nên để cây vào chỗ mát, tránh mưa tuyệt đối, để khô khoảng ba ngày sau thì tưới đẫm toàn bộ chậu 1 lần. Pha phân bón B1 hoặc thuốc kích thích tăng trưởng như Atonic, K/H …thật loãng với tỉ lệ 1/2 thìa cà phê cho 20 lít nước phun sương ẩm hàng ngày cho cây.

Khoảng 1 đến 2 tuần sau, các rễ mới nhú ra, đợi khi rễ non cắm vào giá thể thì đổ thêm một lớp đất vào chậu. Sau 1 đến 2 tháng cây phát triển ổn định trở lại, bón phân, tưới nước, tiến hành các phương pháp chăm sóc cây bình thường.

420 views