Món ngon từ cá lóc – say lòng hương vị miền Tây dân dã

Cá lóc hay còn gọi là cá tràu, cá quả tùy theo vùng miền. Đây là một loại cá nước ngọt, sống trong nhiều loại hình thủy vực như đồng ruộng, ao, hồ, kênh mương hay những vùng ngập sâu; chúng thường sống ở những nơi có dòng chảy yếu hay nước tĩnh, ven bờ cỏ suốt từ Bắc chí Nam trên cả nước. Ngày nay, loại cá này được nuôi nhiều để lấy giống hoặc thịt. Tuy nhiên, cá lóc sinh trưởng ngoài thiên nhiên vẫn cho thịt chắc và ngọt hơn cá lóc được nuôi công nghiệp. 

Đến với Miền Tây, nơi sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, nơi có điều kiện sống lý tưởng cho các loài cá nước nước ngọt thì việc đánh bắt và thưởng thức được cá lóc thiên nhiên là chuyện quá dễ dàng. Hãy cùng Tôi thưởng thức một vài món ngon từ loài cá này nhé!

1. Cá lóc nướng rơm. 

” Bắt con cá lóc nướng trui

Làm mâm rượu trắng đãi người bạn xa”

Trời xanh, gió mát, bắt con cá lóc nướng rơm.
Trời xanh, gió mát, bắt con cá lóc nướng rơm.

Mở đầu cho chuyên mục ẩm thực hôm nay là hương thơm lừng của món cá lóc nướng rơm hay theo cách gọi dân dã là nướng trui. Món ăn này gắn liền với quá trình khai hóa đất phương Nam của dân tộc Việt, đặc trưng cho miền đồng nước Nam Bộ Việt Nam. Cá lóc nướng rơm có cách chế biến tuy dễ mà khó, đơn giản nhưng đòi hỏi kinh nghiệm và bí quyết riêng của mỗi người. Điểm đặc biệt của món ăn này là cá không cần sơ chế (không đánh vảy, không cạo nhớt, không mổ bụng, không tẩm ướp gia vị), cá vừa bắt từ sông, hồ lên chỉ cần rửa sạch, xiên một nhánh tre/trúc dài từ đầu đến đuôi rồi đem nướng

Nguyên liệu:

  • Cá lóc đồng: 1 con (1kg)
  • Rơm khô
  • Nhánh tre
  • Lá chuối
  • Muối hột, ớt, bột ngọt, khế chua, chuối chát, rau thơm các loại,…

Cách làm:

  • Cá lóc vừa bắt lên, rửa sạch bùn đất (hoặc kĩ hơn bạn có thể rọng cá qua đem để cá nhả sạch bùn đất trong bụng ra).
  • Dùng xiên tre xiên từ đầu đến đuôi cá, sau đó bạn cắm ngược đầu cá xuống đất, phủ rơm kín cá. Sau đó đốt lửa và nướng thôi.
  • Để được cá nướng rơm chín tới vừa ngon phụ thuộc vào độ khô của rơm và cách nướng của mỗi người. Đối với cá nhỏ bạn có thể phủ rơm và nướng một lần là cá chín. Còn với cá khoảng 1kg, bạn nên nướng từ từ, bạn phủ rơm và nướng lần 1, sau đó để cá trong rơm cháy như vậy cho sức nóng của tro rơm giúp thịt cá chín từ bên trong, bạn cứ làm như thế từ khoảng 3 – 4 lần thì cá sẽ chín đều mà không bị cháy và khô
Cá lóc được phủ rơm và nướng chín đều
Cá lóc được phủ rơm và nướng chín đều

Thưởng thức:

Đặt thành phẩm lên tàu lá chuối xanh, cạo sạch lớp vảy cá cháy bên ngoài.

Đâm chén muốt ớt (bạn dùng muối hột sẽ ngon đúng vị hơn nhé). Ngoài ra bạn có thể đa dạng loại nước chấm như: mắm me, mắm tỏi ớt,…

Chuối chát, khế chua, rau thơm thêm bún bánh tráng; hoặc dân dã như các cha, các ông ta xưa thì chỉ cần miếng cá, hột muối, vài ngọn rau dại, ly rượu gạo…..thêm vài chiến hữu thì đúng là “ấm lòng chiến sĩ”..

Dùng đũa chẻ dọc sống lưng cá từ đầu đén đuôi, mở bụng cá, gấp 1 miếng thịt cá bên trong trắng ngần, bên ngoài là da cá vàng thơm giòn rụm, chấm một chút muối ớt, kèm miếng chuối, khế, cọng rau, như thế mới đúng là thưởng thức mỹ vị trần gian.

Ngọt thơm vị cá, mặn cay vị muối hột, xanh mát màu lá chuối đồng quê
Ngọt thơm vị cá, mặn cay vị muối hột, xanh mát màu lá chuối đồng quê

2. Cháo cá lóc rau đắng.

Con cá, rổ rau, nắm gạo làm nên mỹ vị trần gian.
Con cá, rổ rau, nắm gạo làm nên mỹ vị trần gian.

Tiếp theo, tôi sẽ đề cập đến món ăn mang hương vị rất riêng của đồng ruộng miền Tây và được du khách đánh giá cao, đó là cháo cá lóc đồng rau đắng

Đây là món ăn xuất hiện ở hầu hết các quán cháo, quán lẩu ở Việt Nam. Ai từng ghé thăm vùng sông nước này mà bỏ qua món cháo cá lóc rau đắng ngọt thơm thì thật là một thiếu sót lớn!

Nấu cháo cá lóc không quá khó nhưng dĩ nhiên để tạo nên một món ăn được cho là “ngon nức tiếng xứ Nam Kì” thì không phải ai cũng biết cách nấu đúng điệu.

Nguyên liệu:

  • Cá lóc đồng
  • Gạo 
  • Nấm rơm
  • Gia vị: Muối, đường, hạt niêm, tiêu, tỏi, ớt,…
  • Hành lá, ngò rí, tỏi, củ hành
  • Rau đắng, rau má,….

Cách làm:

Để có được nồi cháo ngon, bạn phải thật tỉ mỉ từ khâu chọn lựa và sơ chế các nguyên liệu.

Gạo dùng để nấu cháo phải được rang lên vừa vàng để đảm bảo hạt cháo nở đều. Nước dùng để nấu cháo nên dùng nước mưa hoặc nước lọc.

Gạo rang vừa vàng để nước cháo không lềnh.
Gạo rang vừa vàng để nước cháo không lềnh.

Cá lóc sơ chế kĩ, dùng gừng và muối chà xát để khử mùi tanh, đặc biệt là phần đầu. Sau đó khéo léo cắt lấy đầu cá, giữ phần ruột cá dính vào đầu, đây được cho là phần ngon nhất của cá. Phần cá còn lại, bạn có thể cắt đoạn vừa ăn hoặc phi lê thịt cá thành miếng vừa ăn để nhúng vào lẩu cháo.

Nấm rơm, các loại rau ăn kèm như rau đắng, rau má,.. bỏ lá sâu, dập, rửa sạch, để ráo. Hành, ngò rí, rửa sạch, xắt nhuyễn.

Tỏi, hành củ băm nhỏ, phi vàng, củ hành tím đập dập.

  • Bước 1. Cho lượng nước vừa ăn vào nồi, cho thêm vài lắt gừng đập dập tùy theo sở thích. Nước sôi, bạn cho cá vào (để lại phần cá phi lê), cũng có thể thêm thịt băm, nấm rơm, củ hành tím đập dập,…tùy ý để tăng vị ngọt cho nước cháo. Nấu đến khi nước sôi trở lại, vớt bọt, cho gạo rang đã được vo sạch vào.
  • Bước 2. Cá chín (quan sát thấy thịt cá nứt ra, nấu thêm khoảng 3 phút là cá chín), vớt cá ra dĩa, rắt lên cá tỏi phi, hành lá và ngò rí xắt nhuyễn.
  • Bước 3. Cháo nở đều, nêm nếm vừa ăn. Nếu làm lẩu bạn nên nấu cháo loãng.

Thưởng thức:

Thông thường, bạn cho rau đắng, rau má váo đáy tô, múc cháo vào, rắt hành lá, ngò xắt nhuyễn, ít tiêu. 

Hiện nay, nhiều người biến tấu cách ăn truyền thống thành cách thưởng thức hiện đại hơn đó là lẩu cháo giúp cháo luôn nóng trong lúc ăn.

Lẩu cháo bóc khói, ấm lòng bạn đường xa.
Lẩu cháo bóc khói, ấm lòng bạn đường xa.

Với cháo cá, nước chấm không cần quá cầu kỳ, chỉ cần chén mắn nhỉ thêm vài lát ớt sừng. Và những gì tinh túy, thơm ngon nhất của món ăn này sẽ chạm đến đầu lưỡi bạn và bạn sẽ cảm nhận cái ngon đến “ngất ngây mây trời” của vị ngọt từ cá, dịu đắng từ rau, đậm đà từ mắm nhỉ – sự hòa hợp làm xiêu lòng bất cứ ai từng nếm qua.

 

58 views