Biểu hiện rối loạn tâm lý thể nhẹ ở trẻ

Share

Nguyên nhân dẫn đến chứng rối loạn tâm lý ở trẻ thường là do áp lực học hành, bố mẹ quá bận rộn, thường cãi nhau và ly hôn, thiếu người chia sẻ với trẻ em về những khó khăn trong cuộc sống. Nguy hiểm hơn, đây là những biểu hiện về tâm lý như thế này đều để lại những dấu ấn đậm, nhạt khác nhau trong tâm hồn trẻ thơ và ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ. 

Việc xác định được bệnh ở trẻ là rất khó và bạn cũng có thể nhầm lẫn với những hành vi bình thường khác. Nguyên nhân chính là vì các em thiếu ngôn ngữ và khả năng để giải thích rõ ràng cho bạn. Cùng với đó là những lo ngại về sự kỳ thị bệnh tâm thần, các loại thuốc tâm thần và chi phí điều trị cũng có thể làm các bậc cha mẹ không tin con mắc bệnh này hoặc giấu giế khiến tình trạng bệnh ở trẻ ngày càng nặng khiến việc chữa trị khó khăn. Trở ngại do u uất đây là chứng tình cảm trở ngại tâm lý phát triển thời kỳ thanh thiếu niên. Chúng ta có thể đánh giá tình trạng tâm lý theo bảng sau để nhận định tình hình phát triển tâm lý có ở mức độ bình thường hay không?

Trắc nghiệm tâm lý đánh giá Chứng u uất ở trẻ và nguyên nhân, cách điều trị

Rối loạn tâm lý trẻ em chia ra nhiều dạng khác nhau

Giải thích: Dưới đây là sự mô tả về cảm nhận có thể tồn tại hoặc gần đây có thể trải qua đối với con bạn, hoặc bản thân bạn trong một tuần đã qua, tự chấm điểm vào trong ô thích hợp.

Cách tính điểm như sau:

Không có hoặc gần như không có: thời gian xuất hiện tình huống này không quá 1 ngày: 0 điểm

Có ít: Có 1 đến 2 ngày: 2 điểm

Hầu như luôn có: 5-7 ngày: 3 điểm

Tiêu chuẩn đánh giá:

Từ 15 điểm trở xuống: Bình thường

Từ 16-19 điểm: Nghi rơi vào trạng thái u uất

Từ 20 điểm trở lên: Cần gặp bác sĩ tâm lý điều trị

Sau đây chúng ta cùng chuẩn bị một tờ giấy và một cây bút để thực hiện bảng trắc nghiệm và chấm điểm cho người cần được đánh giá:

1.     Tôi vì một chuyện nhỏ mà buồn phiền?

2.     Tôi không muốn ăn lắm vì khẩu vị của tôi không tốt?

3.     Dù người thân và bạn bè giúp đỡ, tôi vẫn không có các nào thoát khỏi nỗi buồn khổ trong lòng?

4.     Tôi cảm thấy tôi không bằng người khác?

5.     Tôi rất khó tập trung tinh thần và sức lực để làm việc?

6.     Tôi cảm thấy phải kiểm chế

7.     Tôi cảm thấy làm việc gì cũng khó khăn ?

8.     Tôi cảm thấy không có hy vọng vào tương lai ?

9.     Tôi cảm thấy cuộc sống của tôi là sự thất bại ?

10.    Tôi cảm thấy sợ ?

11.     Tôi ngủ không ngon ?

12.     Tôi cảm thấy có hứng thú không nổi ?

13.   So với lúc bình thường tôi ít muốn nói chuyện ?

14.     Tôi cảm thấy cô độc ?

15.     Mọi người đối với tôi không thật tốt ?

16.   Tôi cảm thấy cuộc sống thật không có ý nghĩa ?

17.    Tôi từng khóc ?

18.  Tôi cảm thấy u buồn ?

19.   Tôi cảm thấy người khác không thích tôi ?

20.   Tôi cảm thấy không có cách nào tiếp tục công việc hàng ngày của tôi ?

Chúng ta cùng xem cách biểu hiện và nhận biết chứng u uất ở trẻ em:

1.     Dấu hiệu nhận biết:

Trắc nghiệm tâm lý đánh giá Chứng u uất ở trẻ và nguyên nhân, cách điều trị

Đôi khi nguyên nhân từ những sự việc nhỏ nhất

1.1. Phản ứng u uất cấp tính:

  • Trẻ em được xếp vào loại bệnh này có nguyên nhân rõ rệt như: cha mẹ đột nhiên qua đời, có sự cố ngoài ý muốn, đột nhiên mắc bệnh nặng phải xa cha mẹ để nhập viện… Trước khi mắc bệnh tâm lý của chúng bình thường, chỉ sau khi gặp những sự cố trên thì mới đột nhiên xuất hiện những triệu trứng rõ ràng

Ví dụ: một cô bé 12 tuổi, nghỉ hè đến nhà ông nội chơi, đột nhiên nhận biết được quê nhà bị động đất, cha mẹ không may chết trong vụ động đất ấy, cô bé lập tức xuất hiện phản ứng u uất cấp tính, kinh sợ, bất an, lo lắng, căng thẳng, khóc la lớn, không ăn, đập đầu vào tường, nói muốn chết cùng cha mẹ, cho rằng sống không có ý nghĩa gì, hết sức tuyệt vọng, đêm không thể ngủ. Chứng u uất này kéo dài trong vòng hai tuần, phải qua bệnh viện điều trị trong vòng một tháng thì hồi phục.

1.2.  Phản ứng u uất mạn tính

  •  Phát bệnh chậm và kích thích tinh thần nhiều lần phát sinh trở lại. Trẻ mắc chứng u uất mạn tính, trước khi bị bệnh có nhiều biểu hiện: không biết làm gì, bị động, thích quấy rầy, ỷ lại và cô độc.

Ví dụ: một cậu bé 14 tuổi có cha bị mắc chứng bệnh u uất, tinh thần tiêu cực, bi quan nhiều lần có ý đinh tự sát nhưng đều bị phát hiện và ngăn lại. Cậu bé từ nhỏ không được cha yêu thương, nhát gan, ngượng ngùng, dễ bị kinh sợ, cô độc, ít nói, thường rầu rầu không vui, có ấn tượng rất sâu sắc với hành vi tự sát của cha.

…..Lâu dần cậu bé xa sút tinh thần, không muốn ăn, mất ngủ, sợ đêm tối, ác mộng, kết quả học tập hạ thấp, không dễ tập trung tư tưởng, có thái độ lạnh nhạt, cho rằng sống không có ý nghĩa hay chết đi thì tốt hơn. Qua điều trị bệnh tình cải thiện không rõ ràng.

1.3.  Lấy thân thể làm phản ánh u uất đáng nói

Trắc nghiệm tâm lý đánh giá Chứng u uất ở trẻ và nguyên nhân, cách điều trị

Biểu hiện trên cơ thể khiến chúng ta nhầm tưởng là bệnh lý chứ không phải tâm lý

  • Trẻ xuất hiện những hiện tượng buồn nôn, nôn mửa, đau đầu, đau đầu, đau bụng, đau đường ruột,tức ngực, đầy hơi, không muốn ăn, nhằm đúng vào các khó chịu này kiểm tra không tìm ra nguyên nhân gây bệnh tương ứng của cơ thể, nhưng kiểm tra tỷ mỉ, dùng phương pháp kiểm tra tâm lý mới phát hiện tình trạng u uất.

Ví dụ: một cô bé 13 tuổi, thành tích học tập luôn đạt loại ưu, khi tốt nghiệp trung học, do sơ ý làm sót đề, vì kém một đề nên không thi đậu vào trường trọng điểm. Sau khi nhận được giấy thông báo tuyển chọn, cô  bé cảm thấy buồn nôn, bụng trướng khó chịu, không muốn ăn. Hai ngày sau khi ăn bát mì thì chốc lát, sắc mặt trắng bệch, ra mồ hôi, bụng đau quặn.

…..Qua kiểm tra, lại không phát hiện gì về bệnh đường ruột, dạ dày. Sau mỗi lần người nhà nói chuyện về việc thi cử thất bại này, cô bé đều sinh ra hiện tượng này. Trong quá trình kiểm tra chuẩn đoán bệnh, cô bé có kể lại việc thi cử không đạt được thành tích, bị người nhà và những người xung quanh đề cập đến đều thấy khó chịu. Chứng u uất này biểu hiện trên cơ thể nên thường dễ bị ngộ nhận.

2. Nguyên nhân gây bệnh

  • Không nhận đươc tình yêu thương, bao bọc và che chở, quan tâm của cha mẹ. thường ở thời kỳ trẻ thơ, cha mẹ thường xa con đến mức không xây dựng được mối quan hệ tình cảm nương tựa, hoặc mối quan hệ giữa cha mẹ không tốt, thường tranh cãi, xảy ra mâu thuẫn, trẻ không nhận được tình cảm yêu thương từ cha mẹ, hoặc mối quan hệ giữa cha và mẹ không tốt, trẻ trở thành nạn nhận của việc trút giận, đánh đập, nói xấu, kỳ thị cha hoặc mẹ( đối với con trẻ thì cha và mẹ đều là thần tượng trong đầu chúng).
  • Đột nhiên mất đi tình yêu thương của cha mẹ, hoặc của mẹ, hoặc của cha… gây nên phản ứng ức chế.
  • Bị xem thường và bỏ rơi: Cha và mẹ xem thường trẻ, nói chuyện kỳ thị trẻ: mày sinh ra làm gì, mày chết đi cho rồi…. hoặc có thái độ nhục mạ đối với trẻ, thậm chí bỏ rơi, dẫn đến tâm lý u uất. Trong loại trẻ em này, không ít trẻ trở thành người tàn phế hoặc năng lực kém.
  • Địa vị hoặc thái độ thay đổi: Nếu như sau khi bé trai và bé gái có em, thái độ của cha mẹ đối với con sẽ thay đổi. Trước đây, sự quan tâm, chú ý của người cha người mẹ đều giành cho con cả thì sau khi có em bé, sự quan tâm ấy lại chia đôi, hoặc cha mẹ ly hôn, lập gia đình đứa bé ít nhận được sự quan tâm của cha mẹ, địa vị và thái độ của đứa trẻ bị hạ thấp, thái độ của cha mẹ thay đổi làm đứa trẻ dẫn đến tình trạng u uất
  • Cha mẹ mắc chứng u uất: Cha mẹ thường mắc chứng u uất, lạnh nhạt đối với trẻ, khiến một số yêu cầu cơ bản của chúng không được đáp ứng dẫn đến sự ức chế, hoặc tinh thần cha mẹ bị sa sút, thường xuyên không vui làm ảnh hưởng đến không khí gia đình.

3.  Phòng và điều trị

Bồi dưỡng tính cách phòng khoáng, hoạt bát của trẻ có ý nghĩa quan trọng đối với sự trưởng thành của trẻ. Tính cách hoạt bát, phóng khoáng có thể giúp duy trì được tinh thần vui vẻ và tâm lý lành mạnh, có lợi cho sự phát triển sáng tạo và sức tưởng tượng, khiến trẻ đối phó khá tốt với các trở ngại và thất bại trong cuộc sống. Cha mẹ hoặc giáo viên khi giáo dục trẻ cần tín nhiệm và khích lệ trẻ, tránh hơi tý là trách mắng dễ chạm vào điểm yếu của trẻ.

Đối với trẻ có triệu trứng u uất rõ ràng cần tìm ra nguyên nhân và bồi dưỡng tinh thần lạc quan ở trẻ, phối hợp với dùng thuốc điều trị và cải thiện quan hệ giao tiếp.

(Tác giả Đường Tuệ Linh, Từ Thanh Hán, Bác sĩ Nguyễn Thị Tốt biên tập, nguyên tác Sức khỏe tâm lý nhi đồng)

89 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không ?

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá / 5. Số đánh giá:


Share