Vai trò của giáo dục đối với con cái- Bố mẹ nên đọc để dạy con đúng cách

Những tưởng “Cậu bé rừng xanh” là tên một bộ phim hoạt hình nổi tiếng. Và những đứa trẻ như thế chỉ có trong phim ảnh, trong truyền thuyết. Nhưng thực ra, những câu chuyện kì lạ như thế là có thật. Những đứa trẻ lớn lên cùng sói sẽ khác những đứa trẻ được chăm sóc dưới bàn tay con người như thế nào?

Dưới góc độ là con người sinh học, chúng ta đều giống nhau, là thực thể phát triển nhất trong giới tự nhiên. Tuy nhiên, con người chỉ thực sự là con người khi được nuôi dưỡng trong lòng xã hội, được giáo dục, chỉ bảo tận tình. Lúc ấy chúng ta mới trọn vẹn cả “con” lẫn Người.  Câu chuyện về những người sói chính là minh chứng cho sự phát triển đầy đủ của con người về phần nhân lẫn phần cách.                                                  

Khái niệm con người

tiến hóa con người

Con người là một khái niệm vô cùng rộng và trừu tượng. Trong khoa học xã hội, khái niệm con người được biết đến rộng rãi nhất là “Con người là một thực thể sinh học, xã hội”. Nghĩa là con người vừa là con đẻ của thế giới tự nhiên, vừa là sản phẩm của xã hội.

 Dưới góc nhìn của sinh học, mỗi con người đều có những bộ phận cơ thể giống nhau, là sinh vật cao nhất của sự tiến hóa. Đồng thời, dưới góc nhìn của xã hội, con người lại hiện lên với muôn vàn sắc thái khác nhau. Nhờ có đời sống xã hội, con người mới phát triển một cách toàn diện hơn về phần “Người”. Mặt sinh học và mặt xã hội của một con người không thể tách rời mà phải thống nhất, gắn liền với nhau, đồng thời những nét riêng ở trong con người sẽ do quá trình sống, lao động, học tập và làm việc tạo nên.

Đặc điểm của nhân cách

nguoi do thai giao duc con

 Tính ổn định

Từng nét nhân cách của con người có thể thay đổi vào những thời điểm khác nhau của cuộc sống, nhưng xét trên tổng thể thì chúng có sự ổn định tương đối. Chính nhờ đặc điểm này mà chúng ta có thể nhận xét, đoán ra được tính cách của ai đó.

Tính thống nhất

Nhân cách là sự thống nhất của nhiều thuộc tính, trong đó, mỗi nét nhân cách đều có mối liên hệ mật thiết với nhau, có ý nghĩa trong nhau, thậm chí nhiều khi còn đối lập nhau. Vì thế, khi nói về một nhân cách nào đó, chúng ta không nên đánh giá một cách chủ quan, phiến diện là nó tốt hay xấu.

 Tính tự chủ- một phẩm chất ý chí, chỉ sự độc lập, quyết đoán những vấn đề trong cuộc sống. Nó có ý nghĩa tích cực khi kết hợp với sự lắng nghe, suy nghĩ và tình cảm tích cực. Nó sẽ mang ý nghĩa trái ngược khi kết hợp với sự ích kỉ, chỉ biết suy tính cho mình, xem thường lời nói của người khác.

Tính tích cực của nhân cách

Nhân cách là chủ thể của hoạt động và giao tiếp là sản phẩm của xã hội. Nhân cách không chỉ là khách thể mà còn là chủ thể của các mối quan hệ xã hội, nghĩa là nó có tính tích cực của mình.

Tính giao tiếp của nhân cách

Nhân cách được hình thành, tồn tại và thể hiện trong hoạt động và trong mối quan hệ với những nhân cách khác.

Cấu trúc của nhân cách

  Xu hướng

“Xu hướng cá nhân là một hệ thống động cơ và mục đích định hướng và thúc đẩy con người tích cực hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu, hứng thú hoặc vươn tới mục tiêu mà cá nhân lấy làm lẽ sống của mình”.

Năng lực

“Năng lực là tổng hợp những thuộc tính tâm lí độc đáo của cá nhân phù hợp với những yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định, đảm bảo cho hoạt động đó diễn ra có kết quả”.

Ví dụ: đòi hỏi ở người bác sĩ phải có năng lực tập trung, chuyên môn cao, cẩn thận, tỉ mỉ trong từng hành động, quyết định.

Tính cách

Từ “tính cách” được sử dụng vô cùng rộng rãi, phổ biến. Có thể hiểu tính cách là “sự kết hợp độc đáo các đặc điểm tâm lý ổn định của con người, những đặc điểm này quy định phương thức hành vi điển hình của người đó trong những điều kiện và hoàn cảnh sống nhất định thể hiện thái độ của họ đối với thế giới xung quanh và bản thân”.

Khí chất

Khí chất là một khái niệm khá trừu tượng nhưng nó rất quen thuộc, gần gũi với cuộc sống. Khi để ý xung quanh, ta có thể bắt gặp người này hòa đồng, năng nổ nhưng cũng có người rụt rè, khép kín. “Khí chất là một thuộc tính tâm lí gắn liền với kiểu hoạt động thần kinh tương đối bền vững của cá nhân, đặc trưng cho họa động tâm lí về cường độ, tốc độ, nhịp độ, thể hiện sắc thái riêng về hành vi và cử chỉ của người đó”.

Khái niệm về giáo dục

Giáo dục bao gồm việc dạy học với hệ thống tác động sư phạm, trong nhà trường và ngoài nhà trường, trong gia đình và ngoài xã hội. Là quá trình tác động đến tư tưởng, đạo đức, nhằm hình thành thái độ, niềm tin, hành vi đúng đắn trong cuộc sống hằng ngày.

giáo dục phát triển nhân accsh

Giáo dục định hướng và tổ chức dẫn dắt quá trình hình thành, phát triển nhân cách của cá nhân

Ta từng nghe nói mọi đứa trẻ khi sinh ra đều là thiên thần, bởi lúc ấy nó như một tờ giấy trắng, không biết thiện ác là gì. Và tất nhiên, đứa trẻ đó cũng chưa thể hiểu được những giá trị nào con người ta hướng tới. Giáo dục chính là cách chính xác nhất, hiệu quả nhất để định hướng và dẫn dắt sự hình thành và phát triển nhân cách trong trẻ. Cụ thể:

  • Xác định mục đích giáo dục cho cả hệ thống giáo dục. Mục đích càng rõ ràng, cụ thể thì hướng đi càng chính xác, đúng đắn.
  • Xây dựng nội dung, chương trình học, kế hoạch học cụ thể, khách quan, phù hợp với điều kiện xã hội.
  • Đưa ra những đánh giá, nhận xét từng chương trình giáo dục để từ đó có những thay đổi, điều chỉnh cho phù hợp hơn với thực tiễn.
  • Đưa ra những chương trình, hoạt động giao lưu, thúc đẩy khả năng giao tiếp, kĩ năng mềm, phục vụ cần thiết cho cuộc sống.

phuong phap giao duc con cua nguoi nhat

Chúng ta vẫn đang nhìn vào và ngưỡng mộ nền giáo dục Nhật Bản nói riêng và con người Nhật Bản chung. Với chính sách “Không để một trẻ em nào trong gia đình và một gia đình nào trong cộng đồng không được giáo dục”, Nhật Bản hướng đến sự bảo đảm phát triển hài hòa của trẻ em về mọi mặt, từ trái tim, trí tuệ, tình cảm, tinh thần, thái độ, hệ thống giá trị, nhân văn.

Đây trở thành triết lý giáo dục cơ bản của nước Nhật. Nhờ có những triết lí này mà Nhật Bản luôn là một trong những quốc gia phát triển, là một trong những quốc gia có nguồn nhân lực “quý hiếm” của thế giới. Trải qua biết bao khó khăn, thiên tai, từ động đất đến sóng thần nhưng đất nước mặt trời mọc luôn là “người khổng lồ”.

Giáo dục can thiệp, điều chỉnh các yếu tố khác nhằm tạo sự thuận lợi cho quá trình phát triển nhân cách

Nhân cách con người chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như môi trường sống, di truyền, gia đình…. Ở một mức độ nào đó, các yếu tố này có tác động đến sự hình thành và phát triển nhân cách. Giáo dục chính là phương pháp để những yếu tố trên khắc phục được nhược điểm của mình, tác động đến nhân cách hoàn chỉnh hơn.

Đối với di truyền

Giáo dục tạo điều kiện thuận lợi để những yếu tố gene trong con người được phát triển. Mọi đứa trẻ sinh ra đều là bản sao của nhau về mặt sinh học. Tuy nhiên, khi lớn lên, cách đứa trẻ đó đi đứng, ngồi, hay cầm bút đều chịu sự chi phối từ giáo dục. Ví dụ một đứa trẻ được dạy đi thẳng lưng từ hồi còn tập đi sẽ khác với một đứa trẻ không được uốn nắn, dạy bảo. => Giáo dục rèn luyện, thúc đẩy các giác quan, bộ phận cơ thể.

Giáo dục nhìn thấy, phát hiện những năng lực, tư chất của cá nhân, đưa nó phát triển ngày một hoàn thiện. Ví dụ trong quá trình học ở trường mẫu giáo, cô giáo phát hiện cơ thể của một đứa trẻ dẻo dai, bàn tay cử động tốt. Từ đó có những dạy dỗ, định hướng đứa trẻ bước vào con đường nghệ thuật.

Đối với môi trường

Toán Tiếng Anh trẻ em 01

Giáo dục tác động đến môi trường xã hội thông qua các chức năng chính trị- kinh tế, văn hóa- tư tưởng…

Giáo dục tác động đến môi trường sống: gia đình, nhà trường, xã hội… tạo nên sự tích cực, lành mạnh. Từ đó, môi trường sống lại tác động trở lại nhân cách con người.

 Bên cạnh môi trường xã hội, giáo dục còn tác động tích cực đến môi trường tự nhiên. Giáo dục điều chỉnh nhận thức, hành vi của con người đối với môi trường. Từ đó góp phần bảo vệ cuộc sống tự nhiên.

 Giáo dục dạy cho con người biết tự giáo dục bản thân mình

 Theo quan điểm cá nhân em, chức năng quan trọng nhất của giáo dục là tự giáo dục. Nghĩa là giáo dục dạy cho con người cách chuyển hóa những gì mình nhận được, học được từ thế giới xung quanh thành tư tưởng, kiến thức, vốn sống của mình.

Đề- các từng nói “Con người là cây sậy có tư tưởng”. Tất cả sự dạy dỗ, giáo dục sẽ trở nên vô nghĩa nếu con người không thể tự nhận thức và điều chỉnh hành vi của mình. “Chỉ có những người biết tự giáo dục mới là những người thực sự có giáo dục.”

Câu chuyện vẽ trứng trong những ngày tháng học tập đầu tiên của cuộc đời Leordano là một minh chứng rõ ràng nhất. Khi phàn nàn với thầy về việc vẽ quá nhiều trứng, Leordano đã nhận được câu trả lời của người thầy đáng kính, cũng chính là kim chỉ nam cho sự nghiệp lừng lẫy của ông sau này: “Vẽ trứng không hề đơn giản như ta nghĩ, trong 1000 quả cũng không thể tìm ra 2 quả giống hoàn toàn. Thậm chí với một quả trứng, ở những góc độ khác nhau, chúng cũng sẽ trông khác nhau”. Leordano đã ngẫm ra nhiều điều từ lời nói của thầy.

image018 1457157188712 0 0 192 261 crop 1457157193283 a b

Từ đó, ông luôn miệt mài luyện tập vẽ những quả trứng với muôn vàn dáng vẻ khác nhau. Và như những gì chúng ta đã biết, Leordano đã thành công như thế nào. Có thể nói, câu nói thâm thúy của thầy giáo chính là bước đệm cho con đường Leordano đi. Nhưng nếu ông không tự rút ra ý nghĩa của nó, không tự giáo dục, luyện tập học vẽ ngày đêm, thì bản thân ông liệu có thành công?

 Giáo dục không chỉ thích ứng mà còn đi trước hiện thực và thúc đẩy nó phát triển 

Con người sống trong hiện tại, nhưng tương lai thì ở phía trước. Tương lai chính là hiện tại của chúng ta sau này. Sứ mệnh của giáo dục chính là nhìn thấy, nắm rõ và điều chỉnh tương lai. Giáo dục có tiên tiến, hiện đại thì tương lai con người mới càng tươi sáng.

Ví dụ, thế hệ trẻ nước ta nếu được dạy dỗ, giáo dục trong môi trường tốt, thì tương lai đất nước sẽ tươi sáng. Hơn thế nữa, chính giáo dục còn phát hiện ra những yếu điểm, những khó khăn của thực tại để khắc phục, cải tiến nó trong tương lai.

Liên hệ: Những ngày qua, hãng ô tô Vinfast của tập đoàn Vingroup là câu chuyện được nhiều người chú ý, trầm trồ về lòng tự tôn dân tộc. Đó cũng là câu chuyện của Vingroup, một doanh nghiệp “nói là làm”, một doanh nghiệp đi từ con số 0 trong lĩnh vực ô tô đến sự thành công. Việt Nam mình chưa bao giờ dám nghĩ đến việc sản xuất ô tô mang thương hiệu đất nước chứ đừng nghĩ đến việc ra mắt hãng xe thương hiệu Việt.

Giấc mơ của triệu dân Việt Nam giờ đây đã trở thành hiện thực. Nguyễn Nhật Vượng- chủ tịch Vingroup, một con người hết sức đời thường nhưng đã làm những việc vô cùng phi thường. Chính sự nhận thức và lĩnh hội tuyệt vời nền giáo dục tiên tiến, ông đã dám nghĩ xa, làm xa. Tạo nên cái tương lai mà nhiều người có mơ cũng không dám nghĩ tới. Giáo dục biến một con người bình thường thành biểu tượng cho sự phát triển, nỗ lực và thành công.

 Giáo dục đem lại sự công bằng cho những người khiếm khuyết

nguyễn ngọc kí viết

Giáo dục phát hiện những khiếm khuyết cơ thể, giúp con người phát triển, hoàn thiện bản thân. Ví dụ như trung tâm phục hồi chức năng hay các lớp học cho người khiếm thị, khiếm thính… Đồng thời giáo dục còn thức tỉnh trách nhiệm, thái độ của gia đình, xã hội, đất nước đối với những người khiếm khuyết. Đưa lại cho học cuộc sống tốt đẹp hơn.

Giáo dục giữ vai trò vô cùng quan trọng trong sự hình thành và phát triển nhân cách của con người. Giáo dục hoàn thiện những khiếm khuyết về mặt thể chất, giúp con người trở nên tự tin, gắn kết với cuộc sống.

 Chắc hẳn chúng ta còn nhớ câu chuyện về Helen Killer. Vì một trận ốm lúc nhỏ, bà đã bị mù, câm điếc. Cuộc đời của một người khuyết tật sẽ đi về đâu nếu không có sự xuất hiện của cô giáo Anna? Sự xuất hiện của cô chính là định mệnh cho một tình bạn kéo dài suốt 42 năm, cũng chính là tái sinh cuộc đời Helen Killer. Cô Anna đã dạy cho Helen cách học chữ bằng cách ghi vào lòng bàn tay của Helen những con chữ, con số. Chỉ sau 3 tháng, bà đã tự học được hơn 400 chữ.

Và thế là hành trình từ một cô gái khiếm khuyết, Helen đã trở thành sinh viên đại học và sau này trở thành tiến sĩ, nhà chính trị nổi tiếng. Nhờ sự chỉ bảo, giáo dục từ cô Anna, cuộc đời Helen thay đổi hoàn toàn. Từ một người khiếm khuyết, Helen hoàn thiện khả năng, nhân cách của mình để trở thành một người có ích cho xã hội và hơn cả bà trở thành người có giá trị với chính cuộc đời mình.

Làm thế nào để hình thành một nhân cách tốt?

Giáo dục có vai trò chủ đạo trong sự hình thành và phát triển nhân cách. Để phát huy tối đa chức năng của mình, giáo dục phải đảm bảo những yêu cầu sau:

Có sự kết hợp giữa giáo dục và tự giáo dục. Mọi sự giáo dục từ bên ngoài sẽ là vô nghĩa nếu như không có sự hợp tác, phối hợp từ bản thân mỗi người.

Giáo dục phải luôn dựa trên thực tiễn đời sống, không nên tách rời cuộc sống cũng không nên mãi “dậm chân tại chỗ”.

Các nền giáo dục luôn có sự tiếp thu, học hỏi và thay đổi cho phù hợp với xu thế thời cuộc, đặc biệt là trong thời đại công nghệ 4.0.

 Giáo dục tuy nắm giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách nhưng không nên quan trọng hóa nó mà bỏ qua các yếu tố khác. Phải có sự kết hợp rõ ràng, thống nhất với các yếu tố di truyền, gia đình nhà trường để có phương pháp đúng đắn nhất rèn luyện nhân cách con người.

Giáo dục từng thời kì có thể khác nhau, có thể với hiện tại nó đúng, nhưng trong tương lai nó trở nên sai sót, dư thừa. Vì vậy, cần có cái nhìn khách quan, nên lựa chọn, thay đổi thậm chí là bài trừ những cái cũ, lạc hậu. Tránh thái độ cố chấp, “ăn mày dĩ vãng”, làm cho xã hội đi lùi.

Ví dụ những lễ nghi phong kiến Nho giáo hà khắc đã không còn phù hợp với cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên ở nhiều vùng quê của nước mình, vẫn tồn tại nhiều giáo điều, kiến thức cũ mòn. Đấy là một thiếu sót, nói đúng hơn là sai lầm.

Tạm kết

Khuyết danh có câu: “Nhiệm vụ quan trọng nhất của nền văn minh là dạy cho con người biết tư duy”. Giáo dục làm cho nhân cách con người trở nên hoàn thiện hơn, phát triển đầy đủ hơn. Để con người là những cây sậy có tư tưởng theo lời của Đề các, mỗi chúng ta cần phải có một cuộc “cách mạng giáo dục” từ trong chính bản thân mình. Để làm cho cuộc sống này tốt hơn, bản thân mình có ý nghĩa hơn.

 

 

 

 

116 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá 4.8 / 5. Số đánh giá 25