3 “Công thức” thành công của văn học trẻ Việt Nam

Dạo tiệm sách trong một ngày đẹp trời, bạn có thể “cháy túi” nếu là một mọt sách. Có thể nói chưa bao giờ các tác giả Việt Nam lại dễ dàng ra sách đến thế, trong đó phần nhiều là những cây bút trẻ với những cuốn sách tản mạn, tùy bút, tản văn, truyện ngắn.

Nhắc đến Văn học trẻ Việt Nam hiện nay, không thể bỏ sót những cái tên như: Gào, Minh Nhật, Hamlet Trương, Phan Ý Yên, Jun Phạm… Sách bán rất chạy và các tác giả có nhiều người ủng hộ còn doanh thu các Nhà xuất bản rất khá. Có thể nhận thấy, văn học trẻ viết bởi người trẻ đã và đang được công chúng đón nhận, yêu thích nồng nhiệt. Vậy đã có gì trong “Công thức thành công” đó của Văn học trẻ hiện nay? Hãy cùng chúng tôi đi tìm câu trả lời nhé!

1. Đầu tiên, phải kể đến là Việt Nam hiện nay có một thế hệ trẻ đọc sách đủ đầy.

Đối tượng của văn học trẻ là thế hệ trẻ, thế hệ tiếp xúc nhiều nhất với công nghệ, gắn liền với smartphone. Người trẻ ngày nay vô cùng năng động, văn minh. Những đầu sách mới ra sẽ được quảng cáo và bán trực tuyến trên các web nổi tiếng hiện nay như Tiki, Vinabook,… Ở đó, người đọc có thể xem những bình luận, những review sách của nhà xuất bản, của những người đọc khác. Sự lựa chọn, niềm tin của họ vì thế cũng nhiều hơn.

Những kênh mua sắm trực tuyến luôn có các chiến lược Marketing vô cùng hiệu quả. Hàng tháng hay hàng năm, họ sẽ phân tích và đưa ra danh sách những đầu sách bán chạy nhất. Đặc biệt hơn còn có thang điểm, tích sao đánh giá trải nghiệm của người đọc. Hơn nữa, người đọc trẻ ngày nay nắm trong tay khả năng về tài chính, kinh tế nên họ có đầy đủ cơ hội và điều kiện để tiếp cận với sách.

Chưa kể giá thành của một cuốn sách phổ biến cũng khá “mềm”, phù hợp với túi tiền của người đọc trẻ. Họ có thể dễ dàng dắt tủi vài ba quyển sách trong một lần đi mua. Trung bình mỗi cuốn tản văn, tự truyện có giá dao động từ 60.000 VNĐ – 100.000 VNĐ, chỉ ngang với một cốc trà sữa hoặc một lần xem phim.

Có một phố vừa đi qua phố
“Có một phố vừa đi qua phố” Đinh Nguyễn Hoàng Nguyên

2. Thứ hai, Văn học trẻ, nỗi buồn trẻ, nỗi cô đơn trẻ…

Thế hệ trẻ, có mấy người chưa từng cảm thấy mất phương hướng, cô đơn đến cô độc?

Chưa bao giờ người trẻ lại cảm thấy dễ tổn thương, trầm cảm như hiện nay. Thời đại smartphone lên ngôi, khoảng cách lớn nhất của chúng ta là một màn hình, là sự lặng im đến đáng sợ. Vì không thể nhìn thấy nét mặt, vì không thể tìm thấy nụ cười, ánh mắt đồng điệu từ đối phương, nên ta phân vân, ta đắn đo về việc bắt đầu một cuộc trò chuyện, những dòng chữ gõ ra rồi lại xóa. Rồi ta sợ mình bị lãng quên (Fear of missing out- FOMO).

Những tâm sự trải lòng của những tác giả trẻ khiến ta cảm thấy như bên mình còn có một người bạn. Một người bạn để ta sẻ chia, lắng nghe, để cảm thấy mình không bị quên lãng. Chúng ta thay nhau up những bức ảnh xinh đẹp lên facebook, instagram, đi chỗ này nơi kia, gặp người này người nọ. Ta trau chuốt từng bức ảnh, từng câu chữ lời văn, sao cho người khác nhìn vào sẽ cảm thấy đây là một cuộc sống thú vị.

Một số khác lại vẫn đang loay hoay đi tìm chỗ đứng của mình trong đời, gồng mình tỏ ra vui vẻ, nhưng đêm đến lướt trên màn hình là những bức ảnh kia lại bâng khuâng có phải chăng mình đang thua kém? Vậy nên khi có ai đó viết nên cảm giác đó, thì người đọc như “được cởi tấm lòng”, được quan tâm, được thấu hiểu giữa dòng đời lạc lõng.

Bắt nạt trên mạng
Mạng xã hội là một con dao hai lưỡi

Mạng xã hội là một con dao hai lưỡi. Nó có thể khiến người dùng cảm thấy thoải mái, tự do thể hiện chính mình. Ngược lại, nó cũng là nơi con người dễ bị bắt nạt nhất. Chỉ vu vơ vài bình luận không đúng chỗ, không hợp ý kiến số đông. Chỉ vài bức ảnh không đẹp, không hợp thị hiếu mọi người. Chúng ta có thể sẽ trở thành nạn nhân của sự bắt nạt trên mạng xã hội bất cứ lúc nào. Họ xem mạng xã hội là một tấm màn chắn khổng lồ để có thể đả kích cá nhân nào đó.

Có những trường hợp vì không chịu được sức ép của cộng đồng mạng, không can đảm chiến đấu dẫn đến những hậu quả khó lường như: trầm cảm, tinh thần hoảng loạn, thậm chí là tự tử. Và không phải lúc nào trong cuộc sống, bố mẹ, bạn bè có thể ở bên động viên, bảo vệ ta. Lúc ấy, những cuốn sách, những lời tâm tình của người trẻ- đã từng trải qua những chuyện tương tự chính là liều thuốc tinh thần hữu hiệu. Nó có thể không làm ngưng lại những lời khiếm nhã, nhưng nó chính là bàn tay, là ngôi nhà che chở cho những tâm hồn đầy tổn thương. 

chúng ta ổn thôi
“Chúng ta rồi sẽ ổn thôi” Gào- Minh Nhật

Văn học trẻ, văn học của thế hệ buồn. Họ buồn gần như mọi lúc. Buồn nhưng lại cố tỏ ra mình vui. Thế nên cảm giác lạc lõng giữa đám đông như được lấp đầy bởi những con chữ viết ra những nỗi buồn ấy, những trăn trở không tên ấy, trở nên một thứ cảm giác tâm đắc lắm.

Những dòng tâm tình, kể chuyện mình mà như nói chuyện người của các tác giả trẻ, cũng là thế hệ trẻ đã dễ dàng giành được một lượng lớn chú ý của người đọc trẻ. Nói đúng những gì thế hệ trẻ nghĩ và muốn, những cây bút trẻ có thể xuôi theo chiều gió của những cảm xúc đong đưa, lơ lửng ấy, cùng với khả năng “nhào nặn” ngôn từ của họ mà cho ra đời những cuốn sách bán cháy hàng.

3. Thứ ba, hình thức hấp dẫn của những cuốn sách

Càng ngày những đầu sách càng có chủ đề thu hút, cách đặt title gợi mở, cùng bìa sách bắt mắt, hấp dẫn và ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu. Dạo khắp các diễn đàn hoặc các hiệu sách, có thể thấy, ba chủ đề được săn đón, tìm hiểu nhiều nhất là tình yêu, thanh xuân và hạnh phúc.

tuổi trẻ đáng giá
“Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu” Rosie Nguyễn

Đó là ba thứ mà người trẻ chúng mình luôn nói đến nhiều, luôn mong có đủ và luôn hoài mơ, thậm chí hoài nghi về chúng. 

Title sách luôn rất “kêu” và bắt tai kết hợp cùng bìa sách thường rất đẹp, và thu hút, bắt kịp các xu hướng hiện nay của giới trẻ. Đôi khi tác giả còn tặng kèm poster, đĩa audio hay những bookmark liên quan đến nội dung cuốn sách. Những thứ nhỏ như vậy nhưng chính là cách hữu hiệu để thu hút, lôi kéo người đọc.

Có ai trong chúng ta đã từng mua một cuốn sách chỉ vì nó có bìa đẹp, có nhan đề hấp dẫn? Điều cuối cùng làm nên “công thức thành công” của Văn học trẻ đó là sự kết hợp mạnh mẽ với truyền thông và chính bản thân tác giả cũng rất có ý thức xây dựng hình ảnh cá nhân, duy trì sức nóng tên tuổi của mình và những cuốn sách.

Có thể dễ dàng nhận ra Văn học trẻ ngày nay đang vươn mình mạnh mẽ. Tuy nhiên lại có khá nhiều ý kiến trái chiều xung quanh vấn đề này. “Giá trị nghệ thuật của các tác phẩm này ở đâu? Hay “Ý nghĩa nhân văn của nó thể hiện sâu sắc như thế nào?”, “Văn học trẻ chẳng qua là những dòng bút giãi bày cảm xúc tầm thường?” 

187 views